De komende jaren zullen de rijksuitgaven aan Defensie met grote stappen omhoog gaan: van 21 miljard euro nu naar 41 miljard euro over een kleine tien jaar. Een aanzienlijk deel van dit rijksgeld wordt in het vastgoed van het leger gestopt, zoals in de aanleg van een 800 meter lange nieuwe zeekade in Den Helder. Ook moet bijvoorbeeld de Brabantse militaire luchthaven Volkel worden aangepast, zodat er F-35-gevechtsvliegtuigen kunnen komen, en is er een grootscheepse renovatie gepland van de Bernhardkazerne in Amersfoort. Zo zijn er talloze projecten.
Defensie kaapt vakmensen bij woningbouw
Volgens ABN Amro concurreert het legervastgoed met de woningbouw, als het gaat om het binnenhalen van vakkrachten en bouwbedrijven.
Eén groot probleem is dat de bouw een groot personeelstekort heeft. Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) wees afgelopen januari één op de vier bouwbedrijven naar een gebrek aan mensen als het grootste obstakel. ‘Het soort mensen dat Defensie zoekt, behoort ook tot de doelgroep voor de bouw. Het zet extra druk op de toch al moeilijke arbeidsmarkt voor de bouw’, voegde directeur Taco van Hoek van het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB) toe.
Uit het buitenland
Volgens cijfers van het EIB zijn tussen nu en eind 2029 75.000 nieuwe arbeidskrachten nodig in de bouw. ‘De Nederlandse arbeidsmarkt zal naar waarschijnlijkheid krapper worden, en andere sectoren, met name defensie en de defensie-industrie, zullen instroom vanuit andere sectoren naar de bouwnijverheid bemoeilijken’, stelde het onderzoeksinstituut afgelopen oktober. ‘Een relatief groot deel van de benodigde instroom zal daarom gewonnen moeten worden uit het buitenland, waar meer potentieel is om arbeidskrachten te winnen.’
Van de benodigde 75.000 vakkrachten zijn er 27.000 mensen nodig voor de groei in bouwopdrachten. De rest van de vacatures moet de uitstroom opvangen door onder meer pensionering.
ABN Amro
Ook onderzoekers van de bank ABN Amro liggen nu de vinger bij de zere plek, in een nieuwe editie van de terugkerende rapportage Stand van de Bouw. ‘Zo zorgt de onderhouds- en uitbreidingsvraag voor defensiegebouwen voor extra krapte op een toch al overspannen arbeidsmarkt’, schrijven zij.
De onderzoekers benadrukken tegelijkertijd dat Defensie last gaat krijgen van zowel de stikstofproblematiek als de netcongestie. ‘Op bijna alle locaties waar het ministerie van Defensie wil uitbreiden, is een tekort aan transportcapaciteit.’ En: ‘Wanneer we de plannen van het ministerie die in het Nationaal Programma Ruimte voor Defensie worden beschreven over een kaart van Natura-2000 gebieden leggen (…) dan blijkt hier veel overlap te zijn.’
Huizenfabrieken
De ABN Amro denkt dat Defensie daarom haast wel gedwongen is om gebruik te maken van industrieel bouwen, om zo stikstofuitstoot in de buurt van beschermde natuurgebieden te voorkomen. Los daarvan heeft Defensie ook zelf aangekondigd in te willen zetten op industriële bouw, in de eigen Routekaart Verduurzamen Vastgoed Defensie. ‘Juist Defensie kan de vaak onderbezette woningfabrieken een impuls geven’, schrijft de onderzoeksafdeling van de bank. Het gaat namelijk niet goed met deze sector in de bouw, ondanks dat de rijksoverheid het industriële bouwen aanbeveelt. Afgelopen maart ging het Bredase bedrijf Homes Factory failliet. Vorig najaar gebeurde hetzelfde met concurrent Startblock in Emmeloord.
Manifest
In juni vorig jaar overhandigde bouwbedrijf Plegt-Vos ten aanzien hiervan een manifest aan toenmalig bouwminister Mona Keijzer. Het bedrijf heeft zelf een huizenfabriek in Almelo. Volgens het manifest zijn het grootste obstakel in de industriële bouw de procedurele moeilijkheden bij de verschillende overheden.
Reservist
Overigens, ABN Amro helpt graag bij het personeelstekort waarmee Defensie ook zelf kampt. In maart sloot de bank een convenant met het ministerie, dat het bankmedewerkers makkelijker maakt reservist in het leger te worden.
Plaats als eerste een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.