Verduurzaming van zorgvastgoed met een robuuste energievoorziening

GGZ Noord-Holland-Noord ontwikkelt het Landgoed Willibrordus tot een open en groene zorgomgeving, waar zorg, wonen en werken samenkomen. Deze ontwikkeling past binnen de visie van ‘omgekeerde integratie’: een terrein dat niet op zichzelf staat, maar onderdeel wordt van de omgeving en ruimte biedt voor herstel, ontmoeting en welzijn. Tegelijkertijd was er een duidelijke ambitie om zowel bestaande gebouwen te verduurzamen als nieuwe gebouwen toekomstbestendig te realiseren. Dat vroeg om een energievoorziening die niet alleen duurzaam is, maar ook betrouwbaar is op de lange termijn en zorgvuldig kan worden ingepast in het landschap.

Van verkenning tot oplevering

Al vroeg in het project werd duidelijk dat bodemenergie een belangrijke rol zou spelen in de toekomstige energievoorziening. De keuze viel op een open bodemenergiesysteem met warmte- en koudeopslag. Daarmee kan de energievoorziening van meerdere gebouwen worden gekoppeld aan de mogelijkheden die de ondergrond biedt.

De aanpak omvatte onder andere:

• Verkenning van de ondergrond
  Onderzoek naar de bodemopbouw en de geschiktheid voor warmte- en koudeopslag
• Ontwerp van het systeem
  Uitwerking van het open bodemenergiesysteem, inclusief de bronconfiguratie
• Vergunningen
  Voorbereiding en aanvraag van de benodigde vergunningen
• Bestek en aanbesteding
  Opstellen van het bestek en begeleiding van de aanbestedingsprocedure
• Realisatie
  Directievoering en begeleiding tijdens de uitvoering
• Afstemming met de bovengrond
  Uitwerking van het warmtenet en de energiecentrale en afstemming met betrokken partijen
  

Door de verschillende disciplines al vanaf het begin bij het ontwerp te betrekken, konden keuzes voor de ondergrond, de installaties en de inrichting van de buitenruimte op elkaar worden afgestemd. Installatieadviseurs, landschapsontwerpers en projectmanagement werkten daarbij gezamenlijk toe naar een ontwerp dat zowel technisch uitvoerbaar als passend binnen de omgeving is.

Integrale samenwerking

De technische uitwerking hing nauw samen met de manier waarop het project werd georganiseerd. Binnen een raamovereenkomst met GGZ Noord-Holland-Noord werken de betrokken partijen al langer samen. Hierdoor konden zij in een vroeg stadium bij het project worden betrokken en gezamenlijk keuzes maken.

Sweco richtte zich op het ondergrondse deel en de energieopwekking. Winkelman Engineering was verantwoordelijk voor de bovengrondse installaties, Gryllus Advies voor de inpassing van de systemen in de buitenruimte en AAG voor het projectmanagement. Door deze rollen vroegtijdig op elkaar af te stemmen, konden technische en ruimtelijke keuzes in samenhang worden gemaakt.

Voor de opdrachtgever betekende deze werkwijze dat belangrijke ontwerpkeuzes vroeg in het proces konden worden onderbouwd. Dat droeg bij aan een voorspelbaar proces van ontwerp tot realisatie en beperkte de kans op knelpunten tijdens de uitvoering.

Bodemenergie als onderdeel van verduurzaming

Het bodemenergiesysteem voorziet meerdere gebouwen op Landgoed Willibrordus van duurzame warmte en koude. Daarmee wordt het gebruik van fossiele energie beperkt en wordt bodemenergie ingezet als onderdeel van de verduurzaming van het zorgvastgoed.

De ontwikkeling van het landgoed laat zien dat bodemenergie vooral kansen biedt wanneer de ondergrond al vroeg wordt meegenomen in de gebiedsontwikkeling. Door energievoorziening, vastgoed, landschap en techniek vanaf het begin met elkaar te verbinden, kan een duurzame energieoplossing onderdeel worden van een bredere visie op een toekomstbestendige zorgomgeving.

Zo draagt de duurzame energievoorziening bij aan een gezonde, comfortabele en toekomstbestendige leef- en werkomgeving voor cliënten, zorgprofessionals en bezoekers.