Overslaan en naar de inhoud gaan

Mag dat eigenlijk? Als ambtenaar demonstreren tegen je eigen gemeente

Ook ambtenaren mogen demonstreren. Maar er kan wel gekeken worden naar functie, betrokkenheid bij het onderwerp en gevolgen voor de gemeente

Illustratie van een vrouw met protestbord en een man met megafoon, met zon, thermometer en sneeuwvlokken.
- Shutterstock

Stel, je werkt bij een gemeente die besluit een zwembad te sluiten. Je bent het daar absoluut niet mee eens en wilt deelnemen aan een demonstratie tegen dat besluit. Mag dat eigenlijk?

Ja, in beginsel wel. Ambtenaren hebben, net als andere burgers, recht op vrijheid van meningsuiting en demonstratie. Die rechten zijn vastgelegd in de Grondwet en het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. Dat je bij de gemeente werkt waartegen je protesteert, betekent niet dat je die rechten verliest.

Toch gelden voor ambtenaren bijzondere regels. Artikel 10 van de Ambtenarenwet 2017 bepaalt dat zij zich moeten onthouden van uitingen en activiteiten die het goed functioneren van de openbare dienst, voor zover dat verband houdt met hun functie, niet redelijkerwijs zouden zijn verzekerd.

Eigen functie

Vooral de functie van de ambtenaar speelt een rol. Een medewerker van de groenvoorziening die in zijn vrije tijd protesteert tegen de sluiting van een zwembad, zal doorgaans weinig problemen ondervinden. Voor een beleidsadviseur die zelf nauw betrokken is bij het besluit, kan dat anders liggen.

Het belangrijkste overheidsnieuws van de dag

Schrijf je in voor de Binnenlands Bestuur nieuwsbrief

Ook de manier waarop iemand demonstreert, is van belang. Vreedzaam protesteren is iets anders dan vertrouwelijke informatie naar buiten brengen of collega's persoonlijk bedreigen.

Geen algemeen verbod

Een gemeente mag haar medewerkers niet zomaar verbieden aan een demonstratie deel te nemen. Een eventuele beperking moet voldoende zijn onderbouwd en proportioneel zijn. Daarbij moet onder meer worden gekeken naar de functie, de betrokkenheid bij het onderwerp en de gevolgen voor het functioneren van de gemeente.

Kortom: ook een ambtenaar mag tegen zijn eigen werkgever demonstreren. Maar hoe dichter het protest bij zijn dagelijkse werkzaamheden ligt, hoe belangrijker de afweging tussen grondrechten en ambtelijke verantwoordelijkheid wordt.

Het belangrijkste overheidsnieuws van de dag

Schrijf je in voor de Binnenlands Bestuur nieuwsbrief

Politiek-bestuurlijke sensitiviteit

Politiek-bestuurlijke sensitiviteit

Als ambtenaar beweeg je voortdurend in een spanningsveld tussen jouw persoonlijke overtuigingen, grondrechten en ambtelijke verantwoordelijkheden. Weet jij hoe je daarin de juiste afwegingen maakt en je positie effectief en integer invult? Leer hoe je navigeert in complexe politiek-bestuurlijke situaties zonder je geloofwaardigheid of je functie op het spel te zetten.

schrijf u vandaag nog in

Maak Binnenlands Bestuur uw voorkeursbron in Google

Met een nieuwe Google-functie bepaalt u nu zelf welke bronnen u als eerste ziet wanneer u zoekt. Zo mist u nooit meer het laatste nieuws van Binnenlands Bestuur.

Voeg Binnenlands Bestuur toe aan Google

Plaats als eerste een reactie

U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.

Melden als ongepast

Door u gemelde berichten worden door ons verwijderd indien ze niet voldoen aan onze gebruiksvoorwaarden.

Schrijvers van gemelde berichten zien niet wie de melding heeft gedaan.

Bevestig jouw e-mailadres

We hebben de bevestigingsmail naar %email% gestuurd.

Geen bevestigingsmail ontvangen? Controleer je spam folder. Niet in de spam, klik dan hier om een account aan te maken.

Er is iets mis gegaan

Helaas konden we op dit moment geen account voor je aanmaken. Probeer het later nog eens.

Maak een gratis account aan en geniet van alle voordelen:

Heeft u al een account? Log in

Maak een gratis account aan en geniet van alle voordelen:

Heeft u al een account? Log in