Waar blijft de subsidie voor provinciale politieke partijen?

Zo’n paar miljoen euro aan subsidie voor politieke partijen bij de provincies en de waterschappen blijft maar op de plank liggen. De grote vraag is of Binnenlandse Zaken volgend jaar eindelijk tot uitkering ervan kan overgaan.

Gelijk speelveld

In de begroting van Binnenlandse Zaken staat al lange tijd een bedrag van 8,1 miljoen euro gereserveerd voor financiële steun aan lokale politieke partijen. Anders dan andere politieke partijen moesten die het altijd zonder subsidie doen. Via de Wet op de politieke partijen (Wpp) moet dat speelveld gelijk worden getrokken. Probleem is echter dat het wetsvoorstel nog steeds niet is aangenomen, laat staan voor behandeling is geagendeerd. En zolang het niet is aangenomen, kan het bedrag officieel niet worden uitgekeerd.

Lobby

Een lobby van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten gebruik te maken van een geitenpaadje heeft ervoor gezorgd dat dit jaar van dat totaalbedrag toch 5,4 miljoen euro richting de lokale partijen kan vloeien: via het gemeentefonds. Kleinere gemeenten krijgen 488 euro per raadszetel. Trapsgewijs lopen die bedragen op tot 1.195 euro per raadszetel voor de vier grootste gemeenten.

Verkenning

De rest van het bedrag, zo’n drie miljoen euro, is bedoeld voor de in de waterschappen en provincies actieve partijen. Er is echter nog steeds geen manier bedacht om die subsidie op de juiste plaats terecht te laten komen. Volgens directeur Anne Graumans van het Kennispunt Lokale Politieke Partijen is het ministerie van Binnenlandse Zaken bezig te verkennen of dat in 2027 voor het onderdeel provincies als decentrale uitkering via het provinciefonds zou kunnen lopen – op eenzelfde manier als dat voor de gemeenten nu via het gemeentefonds wordt verdeeld.

Vrij besteedbaar

De waterschappen hebben met hun gesloten boekhouding niet zo’n vergelijkbaar fonds, dus moet er iets anders worden bedacht. Naar verluidt is Binnenlandse Zaken in gesprek om het voor het jaar 2027 via een andere ministerie te organiseren.

Voor politieke partijen in de Provinciale Staten zou het gaan om een subsidie van 1.137 euro per zetel per jaar. Voor politieke partijen in algemene besturen van waterschappen zou een subsidie gelden van 432 euro per zetel per jaar. De subsidie is vrij besteedbaar, in de zin van dat het mag worden gebruikt voor bijvoorbeeld zowel campagnedoeleinden als opleidingen en trainingen. ‘Er mogen dus ook campagnefilmpjes mee worden bekostigd of fotograven mee worden ingehuurd’, aldus Graumans.

Exacte datum

Komende Prinsjesdag zou duidelijk moeten zijn of de verkenning van Binnenlandse Zaken resultaat heeft opgeleverd. Als dat inderdaad het geval mocht zijn, dan is de vraag interessant wanneer tot uitkering wordt overgegaan: vóór of na de verkiezingen voor de provincies en de waterschappen op 17 maart 2027?

Voorwaarden

Zodra de Wpp in werking treedt, zal de subsidie via de Nederlandse Autoriteit Politieke Partijen (NAPP) worden gaan uitgekeerd. Dat is een in oprichting zijnd zelfstandig bestuursorgaan dat in de toekomst de overheidssubsidies voor zowel landelijke als lokale politieke partijen moet gaan verdelen en controleren. De NAPP moet ook gaan toezien op de naleving van de voorwaarden van de subsidie op het gebied van transparante financiën en de organisatie van de politieke partij. Nog onderwerp van debat in de Tweede Kamer over de Wpp is welke voorwaarden dat precies zijn.