Belastingen waterschappen verdubbelen tot 2050

De waterschapsbelastingen kunnen de komende 25 jaar ruim verdubbelen, bovenop de inflatie. De waterschappen zijn tot 2050 namelijk twee keer zoveel geld kwijt aan het onderhoud en vervanging van infrastructuur dan nu.

Verouderde infrastuctuur

Dat blijkt uit onderzoek van Andersson Elffers Felix (AEF) in opdracht van de Unie van Waterschappen. Zo’n 60 procent van de kostenstijging wordt veroorzaakt doordat veel infrastructuur verouderd en volledig afgeschreven is, en vervangen moet worden. En veel van deze rioolwaterzuiveringen, gemalen en sluizen zijn in de jaren zeventig van de vorige eeuw gebouwd met subsidie van het rijk, of overgenomen van het rijk voor een symbolisch bedrag. Daardoor waren de afschrijvingskosten tot nu toe laag. Bij vervanging van deze installaties moeten de waterschappen straks wel het volle pond betalen. Zonder belastingverhoging is het daardoor moeilijker om het hoofd boven water te houden.

Daarnaast hebben de waterschappen te maken met een aantal grote maatschappelijke opgaven, die gezamenlijk optellen tot de resterende 40 procent van de kostenstijging. Zo leidt het Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP) tot een toe groei van de uitgaven met 7,2 procent doordat bijvoorbeeld dijken verhoogd moeten worden. Het klimaatbestendig maken van infrastructuur leidt tot een toename van 2,7 procent. En de woningbouwopgave leidt tot een stijging van de uitgaven met 2,3 procent, omdat er bijvoorbeeld extra waterzuiveringen nodig zijn.

111 procent hoger

Inwoners en bedrijven gaan de vervangingsopgave bij de waterschappen wel merken, waarschuwt de Unie van Waterschappen. AEF berekent dat de belasting in 2050 zo’n gemiddeld zo’n 111 procent hoger ligt dan in 2024. Het grootste deel van die belastingstijging is al merkbaar in de komende jaren: tot 2037 verwachten de onderzoekers een gemiddelde reële stijging van minstens 2,5 procent. Vanaf 2042 daalt de reële stijging tot onder de 2,5 procent. De belastingstijging kan per waterschap wel flink verschillen.

Klimaatbestendig

‘De bijdragen van inwoners en bedrijven zijn investeringen in veiligheid, waterkwaliteit en een klimaatbestendig Nederland’, zegt bestuurslid Floor Wissing-Kunst van de Unie van Waterschappen en dagelijks bestuurslid bij Waterschap Rijn en IJssel. De verhoging van de waterschapsbelastingen zullen naar verwachting niet leiden tot een belastingverlaging bij andere overheden. ‘Omdat waterschappen de kosten vrijwel volledig dekken via eigen belastingen, concurreren deze investeringen niet met andere overheidsuitgaven,’ zegt Wissing-Kunst.

Het AEF-rapport vormt de basis van een gesprek dat de waterschappen de komende tijd willen gaan voeren over de financiële ontwikkelingen en hoe ze daarmee om willen gaan.