'Adviestermijn aanwijzing streekomroep te kort'

De VNG heeft opnieuw een kritische brief naar het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) gestuurd over de voorgenomen aanpassing van het Mediabesluit 2008 en de Mediaregeling 2008. Al eerder uitte de gemeentekoepel kritiek op de hoogte van de bekostiging van de nieuwe streekomroepen, als straks de lokale omroepen verdwijnen. Ook vindt de VNG de indeling van maximaal 80 omroepen te rigide. Daar komt nu bij dat de VNG de adviestermijn voor gemeenteraden, die al verlengd wordt van 18 naar 22 weken, te kort vindt.

Uitvoerbaarheidstoets niet nodig

De brief van de VNG is een reactie op een verzoek vanuit OCW om te reageren op de voorgenomen aanpassingen van het omroepenstelsel. Ook wilde het ministerie graag van de VNG weten of zij het nodig acht dat er een uitvoerbaarheidstoets wordt uitgevoerd. Volgens de VNG is dat niet nodig, nu gemeenten juist minder wettelijke taken krijgen door het wetsvoorstel. Zo verschuift de financieringsplicht van gemeenten naar het rijk. De VNG pleitte eerder voor een gedeelde financiering en benadrukt ook nu opnieuw dat ‘bijna het voltallige veld van (beoogde) streekomroepen - inclusief de NLPO - van mening is dat met het voorgestelde budget niet aan de publieke mediaopdracht kan worden voldaan vanaf 2028.’

Advies over aanwijzing streekomroep

Gemeenten blijven wel verantwoordelijk voor het uitbrengen van een advies over de zendmachtiging van de streekomroep in hun regio. In dat advies moeten ze nagaan of een aanvrager voldoet aan de Mediawet. Als er meerdere aanvragers zijn moet het lokale bestuur een voorkeur aangeven. Uiteindelijk moet de gemeenteraad instemmen met dat advies. Onder het nieuwe stelsel delen vrijwel alle gemeenten een streekomroep met meerdere lokale overheden. In dat geval brengen alle gemeenten een advies uit, alsmede de NLPO. Het Commissariaat voor de Media beslist uiteindelijk over de toekenning van de zendmachtiging.

Adviestermijn nu al regelmatig overschreden

In de aangepaste Mediaregeling wordt de adviestermijn voor gemeenten bij de aanwijzing van omroepen verlengd van 18 naar 22 weken. Die uitbreiding is onvoldoende, zegt de VNG. ‘Het is voor gemeenten echter al moeilijk binnen de huidige termijn van 18 weken te adviseren. Dit lukt eigenlijk alleen als er slechts één kandidaat voor de zendmachtiging is.’ Nu al wordt die adviestermijn regelmatig overschreden in het geval dat er meerdere gegadigden zijn, omdat omroepen moeten worden vergeleken op basis van vastgestelde criteria. Hoewel de termijn in de aangepaste Mediaregeling al iets wordt verruimd, komen er ook fors hogere eisen aan omroepen, die dus moeten worden meegenomen in het gemeentelijk advies.

'Zeer ongewenste ontwikkeling'

Daarbij komt dat 95 procent van de gemeenten richting de VNG aangeeft onder het nieuwe stelsel eerst te zullen overleggen met de andere gemeenten in de streek, in plaats van los van elkaar een advies uit te brengen. Daarom pleit de gemeentekoepel voor een uitbreiding naar 26 weken. ‘Het risico van een te korte termijn is dat gemeenteraden de aanwijzingsprocedure te gehaast en onzorgvuldig vinden en om die reden niet meer serieus nemen. Omdat gemeenten verder geen wettelijke taak hebben en meer op afstand staan in het nieuwe stelsel dreigt de band met de omroep steeds minder te worden. Vanuit het oogpunt van versterking van de lokale democratie achten wij dat een zeer ongewenste ontwikkeling.’