Maatwerksoftware nodig? Dan kiest een gemeente voortaan standaard voor open source software, tenzij er een goede reden is om daarvan af te wijken. Dat blijkt uit de nieuwe leidraad van de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG).
Gemeenten verankeren open source in inkoopvoorwaarden
Maatwerksoftware voor gemeenten moet voortaan open source zijn, tenzij er een goede reden is om af te wijken.
De nieuwe GIBIT 2025 Inkoopvoorwaarden van VNG houden rekening met technologische en juridische ontwikkelingen die ten tijde van de GIBIT 2023 nog niet aan de orde waren. Ook nieuwe wetgeving is verwerkt in de voorwaarden. Maatwerksoftware voor gemeenten is volgens de inkoopvoorwaarden voortaan 'opensource, tenzij'. Het is niet verplicht voor gemeenten om zich aan de richtlijnen te houden. Wel hebben ze een goede reden nodig om ervan af te wijken.
Proportioneel en situatiegericht
De GIBIT 2025 Inkoopvoorwaarden is geen standaarddocument dat gemeenten één-op-één kunnen overnemen; ze moeten het proportioneel en situatiegericht inzetten, stelt de VNG. Per domein en per risicoprofiel kunnen de eisen die een gemeente aan software en aan de leverancier stelt immers uiteenlopen. De standaard geeft geen betrekking op generieke software, zoals de kantoorsoftware van Microsoft.
VNG heeft ook de overeenkomstengenerator vernieuwd, in lijn met de nieuwe inkoopvoorwaarden. De komende tijd organiseert de koepelorganisatie webinars over de belangrijkste wijzigingen en het gebruik van de voorwaarden en de overeenkomstengenerator. Later komt er ook nog een leergang GIBIT voor gemeenten en marktpartijen.
Broncode hergebruiken
In de toelichting bij de inkoopvoorwaarden staat dat de broncode moet worden gepubliceerd op een platform als GitHub en dat de vereiste licentie de European Union Public License wordt. Dat betekent concreet dat de software niet langer eigendom is van de leverancier en dat gemeenten dus minder vast zitten aan die leverancier voor hun maatwerksoftware. Het levert een nieuwe situatie op voor gemeenten én leveranciers: derden, ook de leverancier zelf, kunnen de broncode commercieel hergebruiken.
Voor iBestuur beschreef opensource-expert Maurice Hendriks, werkzaam bij de Directie Informatiebeleid van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS), de ervaringen van het departement met open source aanbesteden. Die waren positief: ‘Leveranciers zijn bereid hieraan mee te werken, wanneer de kaders duidelijk zijn. Leveranciers blijken ruim ervaring te hebben met opensourcesoftware en de open source manier van werken. Als je ze er maar naar vraagt.’
Plaats als eerste een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.