Lichte daling van ziekteverzuim in Amsterdam

Het ziekteverzuim bij de gemeente Amsterdam daalt licht. Waar in 2025 het verzuim in de organisatie nog 9,7 procent was, is het ‘voortschrijdend jaargemiddelde van oktober 2025 t/m september 2026 nu 9,3 procent. Dat blijkt uit de tweede voortgangsrapportage organisatieverandering 2030’ die Hendrik Jan Biemond, wethouder Personeel en Organisatie, donderdag naar de gemeenteraad heeft gestuurd. ‘De daling is nog te recent om als structureel resultaat te beschouwen’, staat er wel bij.

Onvoldoende bedrijfsartsen

De uitrol van de intensieve verzuimaanpak ‘Gezonde Organisatie’ loopt op schema, aldus de rapportage. Eind 2026 begint deze in alle 17 directies met hoog verzuim (8 procent of meer) en meer dan 250 medewerkers. Een organisatiescan brengt per directie beter in beeld welke factoren bijdragen aan het hoge verzuim. De scans maken ook duidelijk welke problemen vaker terugkomen en mogelijk om een organisatiebrede aanpak vragen. Enkele concrete maatregelen in de directies, zoals versterkte verzuimbegeleiding, vragen meer tijd dan voorzien, meldt de rapportage. ‘We hebben op dit moment onvoldoende verzuimadviseurs en bedrijfsartsen beschikbaar om teams die worstelen met hoog verzuim adequaat te ondersteunen en adviseren.’ Omdat deze capaciteit niet eenvoudig is in te huren, zijn de middelen in 2026 deels nog niet besteed.

Geen maatwerkaanpak

Uit organisatiescans zijn al oorzaken voor hoog verzuim naar boven gekomen. Zo is de organisatiebrede visie op verzuim nog niet op alle punten concreet genoeg en wordt die nog onvoldoende toegepast. Ook de communicatie kan duidelijker en beter aansluiten bij medewerkers, aldus de scans. Voor specifieke groepen, zoals jonge vrouwen en oudere medewerkers, is nog geen maatwerkaanpak. En begeleiding bij ziekteverzuim en de arbodienst sluit niet altijd aan bij de behoeften. Verder verhoogt de organisatie-inrichting de werkdruk, doordat verantwoordelijkheden in de werkprocessen niet altijd helder zijn, wat zorgt voor onduidelijkheid en het werk minder prettig maakt. Omdat de ondersteuning en bedrijfsvoering vooral gericht zijn op kantoorfuncties sluit die niet altijd goed aan op de praktische behoeften van medewerkers op straat.

Ongewenst gedrag soms onbesproken

Daarnaast praten medewerkers nog niet genoeg met elkaar over wat acceptabel gedrag is op het werk en is het nog niet vanzelfsprekend elkaar aan te spreken op ongewenst gedrag. Daardoor blijft dit gedrag soms onbesproken, wat kan tot ziekteverzuim en stress kan leiden. Tot slot verschilt de kwaliteit van leidinggeven en is er ook geen praktische, gezamenlijke aanpak voor het geven van leiding. Leidinggevenden geven zelf aan dat zij meer tijd en steun nodig te hebben om hun werk goed te doen. Volgens de rapportage bieden deze uitkomsten veel aanknopingspunten voor verbetering en zijn medewerkers hier ook gemotiveerd voor.

Geen loonsancties meer

Het college wil het verzuim blijvend verlagen en wil dat er geen enkele loonsanctie meer wordt opgelegd. Dat is een maatregel die het UWV oplegt aan een werkgever, als die beoordeelt dat een werkgever te weinig heeft gedaan aan de re-integratie van een medewerker. De werkgever moet het loon dan maximaal 52 weken langer doorbetalen en de werknemer mag niet worden ontslagen. Dit jaar zijn er tot nu toe 27 loonsancties opgelegd. Er zijn nu enkele maatregelen genomen die moeten leiden tot een structurele daling van het ziekteverzuim, een afname van WIA-aanvragen en een daling van het aantal loonsancties.

Minder vacatures

De rapportage gaat ook in op de omvang van het personeelsbestand bij de gemeente Amsterdam. In het coalitieakkoord staat dat er 2.500 ambtenaren (fte) minder moet zijn in 2030, wat 250 miljoen euro moet opleveren. 500 fte moet via efficiencymaatregelen en 2.000 fte ‘op basis van bestuurlijke keuzes die leiden tot minder personele inzet’. De grootste opgave ligt bij medewerkers in schaal 10 en hoger. Daar was de groei in de afgelopen jaren het grootst. Voor schaal 10 en hoger is per 1 juli de externe vacaturestop ingevoerd. Maar ‘er is ruimte om in specifieke gevallen een uitzondering te maken’. In dezelfde maanden in 2026 blijken er ten opzichte van juni, juli en augustus 2025 minder extern gepubliceerde vacatures te zijn voor zowel nieuwe interne medewerkers als voor externe inhuur. Vooral in salarisschaal 10 en hoger is er een daling met ruim 40 procent.

Grootste daling bij externe inhuur

Op 3 juni 2026 was de bezetting in het personeelsbestand van de gemeente 22.231 fte, en op 30 september was dit 22.148 fte: een daling van 83 fte. De grootste daling zit bij externe inhuur. Bij interne functies is er een netto stijging van ongeveer 65 fte. Dit komt vooral door functies waarvoor medewerkers al voor de vacaturestop van 1 juli waren aangenomen en na 1 juli zijn gestart. Het gaat met name om medewerkers tot en met schaal 9, waar er netto groei is van 58 fte. Voor schaal 10 en hoger is dit 7 fte netto groei. Op 19 november vindt er een technische sessie plaats waar de rapportage verder wordt toelicht. De volgende voortgangsrapportage is meer gedetailleerd, valt te lezen. De gemeente werkt namelijk aan een dashboard om veranderingen in het personeelsbestand inzichtelijker te maken en personeelsreductie te kunnen monitoren.