De totale personeels- en exploitatiekosten van de Nederlandse overheid zijn lang zo hoog niet als in veel andere landen van de Europese Unie. Maar in 5 van de 28 landen zijn ze lager.
Nederlandse overheid blijkt relatief goedkoop
Finland, Denemarken en Zweden hebben de hoogste totale exploitatiekosten van de overheid: 21 procent en meer.
Openbare diensten
Dat blijkt uit het nieuwste rapport over het Europese openbaar bestuur over het jaar 2025. Voor Nederland bedragen die totale exploitatiekosten voor alle openbare diensten 15,4 procent van het bruto binnenlands product (bbp) – de totale waarde van alles wat in één jaar in een land wordt verdiend en gemaakt. Het EU-gemiddelde is 16,3 procent van het bbp.
Scandinavië
Lager scoren alleen Ierland, Duitsland, Italië, Tsjechië en Cyprus. Vooral Ierland blijft met 9,6 procent ver onder het EU-gemiddelde. De Scandinavische landen (Finland, Denemarken, Zweden) hebben de hoogste totale exploitatiekosten van de overheid: 21 procent en meer. Wat opvalt is dat hun uitgaven voornamelijk worden gedreven door een uitgebreide openbare dienstverlening (die grotendeels op lokaal niveau wordt georganiseerd) en niet door een te groot centraal bestuur.
Openbare orde
Het onderzoek vergelijkt de kosten van het kernbestuur met de bredere kosten van overheidsactiviteiten. Het kernbestuur wordt gemeten aan de hand van de algemene openbare diensten, terwijl de totale overheidskosten meer functies omvatten, zoals onderwijs, gezondheidszorg, sociale bescherming, openbare orde en andere dienstverleningsgebieden.
‘Duur’
Het doel van de vergelijking is om aan te tonen of landen met hoge totale overheidsuitgaven ook hoge kosten hebben voor het kernapparaat van de overheid, of dat hoge uitgaven vooral verband houden met een breder aanbod van openbare diensten. Dat onderscheid is volgens de onderzoekers belangrijk omdat landen op verschillende manieren ‘duur’ kunnen zijn: sommige geven meer uit aan het beheer van de centrale overheidsfuncties, terwijl andere meer uitgeven omdat veel diensten via de publieke sector worden geleverd of georganiseerd.
Hoge personeelskosten
De hoogste totale percentages voor algemene openbare diensten noteren de onderzoekers in Finland (3,3 procent), Duitsland (3,1 procent) en België en Hongarije (3 procent). Dat wijst volgens hen op relatief hoge personeels- en exploitatiekosten voor de kernfuncties van het openbaar bestuur. Aan de onderkant van de schaal noteert Litouwen het laagste percentage (1,5 procent), gevolgd door Bulgarije, Kroatië, Letland en Nederland (1,6 procent).
Plaats als eerste een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.