Huis voor Klokkenluiders: Gemeente Kerkrade schond regels

Het Huis voor Klokkenluiders (HvK) concludeert dat de gemeente Kerkrade niet de geldende regelgeving en procedures volgde bij de inkoop van het Reha-project. Dat is een re-integratieproject om bijstandsgerechtigden weer aan het werk te krijgen. In totaal werd daar 1,7 miljoen euro aan besteed door de gemeente. Het resultaat was schamel: slechts veertien bijstandsgerechtigden stroomden door dit project door naar werk. Hierbij was het maatschappelijk belang in het geding: ‘De kwestie stijgt immers uit boven persoonlijke belangen en is daarnaast aan te merken als ernstig’, concluderen de onderzoekers.

Aanleiding

Het HvK deed onderzoek na een melding van een beleidsadviseur over het Reha-project. Volgens de klokkenluider was de informatievoorziening en besluitvorming niet goed gelopen. De ambtenaar heeft intern gewaarschuwd, maar daar is niet goed mee omgegaan. Hij werd ‘benadeeld’ volgens de onderzoekers.

Wat ging er mis?

De onderzoeksafdeling van het HvK onderzocht de aantijgingen van de beleidsadviseur. Aan het begin van het project werd een haalbaarheidsonderzoek door de gemeente gedaan. Dit is volgens de onderzoekers goed gegaan. Ook als het ging om de opstartkosten en de afwikkeling van het re-integratieproject werden de procedures en regelgeving op de juiste manier gevolgd. De gemeenteraad werd in de beginfase van het project juist geïnformeerd.

Maar later in het proces ging het fout volgens het HvK. In mei 2022 werd ‘de overeenkomst’ gesloten over de uitvoering van het re-integratieproject. ‘Daaraan lag geen schriftelijke bestuurlijke besluitvorming of ambtelijke voorbereiding ten grondslag’, schrijven de onderzoekers. ‘Daardoor ontbrak ook een herleidbare volmacht voor de wethouder Sociale Zaken om ‘de overeenkomst’ te ondertekenen namens het college.’

Dat was niet het enige wat de gemeente Kerkrade niet goed heeft aangevlogen. Ook als het ging om een ‘deugdelijke en objectieve’ raming van de kosten en de juiste wijze voor een (Europese) aanbesteding, heeft de gemeente volgens de onderzoekers ‘niet de geldende (wettelijke en interne) regelgeving en procedures gevolgd’.

Gevolg: blanco cheque

Het gevolg daarvan is dat de gemeente min of meer een ‘blanco cheque’ had uitgeschreven aan de stichting, schrijven de onderzoekers. Het heeft de kosten nogal opgejaagd: ‘Dit blijkt ook uit het feit dat met het re-integratieproject uiteindelijk een bedrag van 1,5 miljoen euro was gemoeid, in plaats van de vooraf geraamde 739.300 euro’. In totaal kostte het gehele project 1,7 miljoen.

Gebrekkige informatievoorziening gemeenteraad

Naast kritiek op het niet navolgen van de geldende regels en procedures, zetten de onderzoekers ook hun kanttekening bij hoe de gemeenteraad werd geïnformeerd. ‘Het college informeerde de raad niet op eigen initiatief over ‘de overeenkomst’ van 24 mei 2022’, schrijven de onderzoekers. ‘Daar komt bij dat het college had beloofd om de gemeenteraad op de hoogte te houden van evaluatiemomenten en dat zij die belofte niet nakwam. Ook informeerde het college de raad niet op het moment dat duidelijk werd dat de kosten van het project hoger waren dan voorzien’.

Reactie gemeente Kerkrade

De onderzoekers hebben het conceptrapport voorgelegd aan de gemeente Kerkrade en ze de kans gegeven te reageren. De gemeente betwist het misverstand en ontkent dat wettelijke voorschriften en interne regelgeving zijn geschonden. Ook laat de gemeente weten dat ze er ‘alles aan heeft gedaan om de schijn van belangenverstrengeling te voorkomen’.