Gemeenten riskeren forse claims na geschonden vertrouwen

Moeten gemeenten de schade volledig vergoeden als inwoners en ondernemers kosten maken omdat ze het ‘gerechtvaardigd vertrouwen’ hadden dat hun dakopbouw of parkeerplaats was toegestaan, en de gemeente daar later op terugkomt? Uit een woensdag gepubliceerd advies van de staatsraad advocaat-generaal van de Raad van State blijkt dat de gemeente inderdaad de portemonnee moet trekken.

De zaak draait om een projectontwikkelaar in Den Haag. Die kreeg van de gemeente een dwangsom opgelegd, omdat hij parkeerplaatsen had aangelegd op het binnenterrein van een nieuw huizenblok. Volgens de gemeente was dat strijdig met het bestemmingsplan. Maar de projectontwikkelaar stelde dat de gemeente eerder de indruk had gewekt dat die parkeerplaatsen wel waren toegestaan, en dat het college er niet tegen zou optreden. De Raad van State gaf de ondernemer gelijk, en stelde dat het college een nieuw besluit moest nemen, met daarin ook een schadevergoeding voor de ondernemer.

Dakopbouw-uitspraak

De Raad van State viel daarbij terug op wat ook wel de ‘Amsterdamse dakopbouw-uitspraak’ wordt genoemd. Een Amsterdamse vrouw liet een dakopbouw plaatsen, nadat de een bouwinspecteur van de gemeente het ‘gerechtvaardigd vertrouwen’ had gewekt dat voor die verbouwing geen vergunning nodig was. Toen de gemeente 25 jaar later op last van een dwangsom toch eiste dat de vrouw de dakopbouw zou verwijderen omdat er geen vergunning was aangevraagd, stapte ze naar de rechter. Die gaf haar gelijk.

Geen antwoord

Maar op de vraag hoe hoog die schadevergoeding zou moeten zijn, en of die deels of volledig vergoed zou moeten worden, is nog geen antwoord. In een andere zaak, in de Limburgse gemeente Bergen, stelde de advocaat-generaal begin vorig jaar al dat de schade volledig vergoed zou moeten worden. Maar omdat de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State oordeelde in die zaak oordeelde dat er van een vertrouwensschending geen sprake was, bleef een juridische uitspraak over de hoogte van een schadevergoeding uit.

Daarom ligt er nu een nieuw advies van de staatsraad AG. Hij adviseert in de Haagse zaak dus opnieuw dat de schade door de vertrouwensbreuk volledig vergoed moet worden in het geval van gerechtvaardigd vertrouwen. De Raad van State doet binnenkort uitspraak in de kwestie.