25 meldingen bij integriteitscommissie rijk

Vanaf 5 november 2025 zijn bij de integriteitscommissie rijk de eerste meldingen in behandeling genomen. Eerder was er bericht over 26 meldingen in 2025, maar dat blijken er 25 te zijn, schrijft Eric van der Burg, staatssecretaris van BZK, aan de Tweede Kamer naar aanleiding van het eerste jaarverslag van de integriteitscommissie.

BZK en SZW

‘Dit verschil is te verklaren doordat het een melding betrof, die niet onder de reikwijdte van de commissie valt’, schrijft Van der Burg. Van die 25 meldingen waren er twee niet-ontvankelijk. De meeste meldingen waren bij het ministerie van BZK en SZW (beiden vijf), gevolgd door Infrastructuur en Waterstaat (vier) en Justitie en Veiligheid (drie). Bij de categorie ‘overige organisaties’ waren twee meldingen gedaan. Er waren in die laatste twee maanden van 2025 bij zes ministeries nog helemaal geen meldingen.

Samenwerking met vakbonden

De basis voor deze integriteitscommissie rijk is gelegd in de afspraken uit het akkoord over de cao rijk 2022-2024 en 2024-2025 en opgericht in nauwe samenwerking met de vakbonden. In de cao is afgesproken dat werknemers moeten kunnen rekenen op een sociaal veilige werkomgeving en een goede, toegankelijke meldstructuur. De commissie is ingericht voor medewerkers die hun vermoeden van een integriteitschending of vermoeden van een misstand bij de reeds bestaande voorzieningen niet kunnen, willen of durven melden. Na enige opstartproblemen is de commissie vorig jaar begonnen.

Direct actie ondernemen

De commissie behandelt onafhankelijk, deskundig en vertrouwelijk meldingen over integriteitsschendingen, misstanden en benadeling na eerdere meldingen binnen de sector rijk. Door zorgvuldig onderzoek en het adviseren aan de hoogste leidinggevende van de melder of betrokkene moet de commissie bijdragen aan die sociaal veilige en integere werkomgeving bij de rijksoverheid. Ook kan de commissie direct actie ondernemen om veiligheid van rijksambtenaren te borgen zonder angst voor nadelige gevolgen.

Vooral meldingen over omgangsvormen

De vijf commissieleden zijn per 1 juli 2025 benoemd door de minister van BZK en voor de komst van inhoudelijke meldingen begonnen met voorbereidende werkzaamheden. De commissie opereert zonder last of ruggespraak en vormt een onafhankelijk oordeel, los van betrokken organisatieonderdelen. Rijksambtenaren kunnen bij de commissie vermoedens van integriteitsschendingen en misstanden melden én ervaren benadeling door het doen van een melding. Het Jaarverslag integriteitscommissie Rijk 2025 laat zien dat ingediende meldingen in 2025 vooral over integriteitsschendingen als omgangsvormen gaan of over benadeling na het doen van een eerdere melding. Er zijn vanwege de korte bestaansduur nog rapporten of adviezen uitgebracht.

Tijdig bespreekbaar

De commissie schrijft dit jaar te willen blijven ‘bouwen aan vertrouwen, zichtbaarheid en samenwerking’. ‘Het betekent ook dat we het gesprek blijven voeren met werkgevers en werknemersorganisaties en andere belangrijke personen (integriteitscoördinatoren, bedrijfsartsen en vertrouwenspersonen) die zich bezighouden met integriteit binnen het rijk. Elk vanuit de eigen rol en verantwoordelijkheid, maar met een gezamenlijk doel: een cultuur waarin integriteit en veiligheid vanzelfsprekend zijn en waarin minder meldingen nodig zijn, omdat zaken tijdig bespreekbaar zijn.’

Patronen herkennen

Het werk is voor de commissie geslaagd als mensen weten dat er een onafhankelijke plek is waar hun verhaal zorgvuldig wordt gehoord ‘en wanneer organisaties de ruimte voelen om samen te leren van wat binnenkomt’. In zijn Kamerbrief schrijft Van der Burg dat de meerwaarde van het registreren van integriteitsmeldingen is ‘dat het inzicht geeft in de risico’s’. ‘En daardoor kun je patronen herkennen, dit helpt de organisatie veiliger en betrouwbaarder te maken.’