'Kom van de rotonde!'

“Kom van de rotonde!” De stem van de directeur Financiën klonk even wanhopig als geïrriteerd. Aanleiding? Een groep financieel adviseurs die de opdracht hadden om een voorkeur uit te spreken over een nieuwe manier van werken op basis van twee scenario’s. Alle informatie was voorhanden, de wensen van bestuur en organisatie waren helder, maar een voorkeur uitspreken? De groep bleef rondjes draaien op de rotonde zonder een afslag te nemen.

Aan deze uitspraak denk ik regelmatig terug. Niet tot actie overgaan rijdt de performance van organisaties in de wielen. Het is uitstel van executie(kracht). Analyses van gemeentelijke jaarrekeningen laten zien dat de gerealiseerde prestaties jaar op jaar achter blijven bij de voorgenomen ambities. Alle reden dus om een afslag te nemen en van de rotonde te komen. In het voorbeeld van de financieel adviseurs is het denkbaar dat ze moeite hadden om een voorkeur uit te spreken over hun eigen werk en daarmee over hun eigen toekomst. Maar daarmee hadden ze wel zeggenschap, ze werden betrokken en serieus genomen. Precies wat we van de leiding van een organisatie verwachten.

Gelukkig zie ik veel bevlogen beleidsadviseurs die verantwoordelijkheid pakken en hun analyses direct omzetten in actie. Maar het omgekeerde gebeurt ook. Dan verandert de rotonde in een comfortabele tribune: een veilige plek waarvandaan adviseurs wel messcherpe observaties delen over het complexe speelveld, maar de échte actie blijft uit. Tegen hen zou ik willen roepen: kom van die tribune af!

Rondjes blijven draaien op de rotonde, om vervolgens vanaf de tribune slechts te beschouwen en te analyseren; het helpt de uitvoeringskracht niet. Wat kunnen we doen om tot actie over te gaan? Allereerst uitspreken en aanspreken. Benoem wat je ziet en maak duidelijk wat je verwacht.

Ten tweede, heb oog voor de context waarin het gedrag zich voordoet. Werk aan een cultuur waarin fouten maken en leren voorop staat in plaats van een afrekencultuur. En ten derde, laat het goede voorbeeld zien in je gedrag.

Nog even en dan begint het WK voetbal. Dan doe ik zelf lekker mee vanaf de TV-tribune.