Overslaan en naar de inhoud gaan

VNG na arrest: minder snel vrijstelling leerplicht om geloof

In de zaak van de Hoge Raad wilden ouders op grond van hun geloofsovertuiging, de tasawwuf, leerplichtvrijstelling voor hun dochter

Vrouw heeft kind onder haar arm op een speelplaats
- Foto: Roger Dohmen/ANP

Ouders die hun kinderen niet naar school willen laten gaan, maar bijvoorbeeld thuisonderwijs willen geven wegens geloofsovertuigingen, krijgen hiervoor vanaf komend schooljaar minder gemakkelijk toestemming. Gemeenten gaan aanvragen hierover strenger beoordelen naar aanleiding van een recent arrest door de Hoge Raad, zo blijkt uit nieuwe richtlijnen hierover van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). Voor kinderen met een lopende vrijstelling wordt voortaan gestuurd op terugkeer naar school.

In de zaak van de Hoge Raad wilden ouders op grond van hun geloofsovertuiging, de tasawwuf, leerplichtvrijstelling voor hun dochter. Het gerechtshof ging eerder mee in bezwaren van hen tegen religieuze scholen in de omgeving, maar niet tegen openbare scholen. De Hoge Raad bevestigde dit oordeel onlangs. Leerplichtvrijstellingen, aldus de hoogste rechter, kunnen voortaan alleen nog gegeven worden als openbare scholen niet binnen redelijke afstand liggen van het huis van aanvragers.

Redelijke afstanden

VNG vindt zes kilometer voor het primair onderwijs en twintig kilometer voor het voortgezet onderwijs redelijke afstanden, zo blijkt uit donderdag verspreide richtlijnen. Huishoudens met scholen binnen die range hoeven niet te rekenen op een vrijstelling. ‘Uitgangspunt is immers dat het openbaar onderwijs in Nederland voldoet aan de door de Hoge Raad genoemde criteria dat het onderwijs, dat godsdienstig, levensbeschouwelijk of maatschappelijk van aard is, plaatsvindt op een objectieve, kritische en pluralistische manier’, zo verduidelijkt VNG.

‘Zorgvuldige terugkeer’

Voor kinderen die al langere tijd niet naar school gaan, wordt toegewerkt naar ‘een zorgvuldige terugkeer naar onderwijs’, aldus VNG. Voor het komende schooljaar 2026-2027 zijn er ‘nog geen consequenties’, wel wordt een traject opgestart met een individueel plan voor terugkeer naar school. Ouders van die kinderen worden ‘binnen afzienbare tijd uitgenodigd voor een gesprek hierover’, zo is de bedoeling.

Het belangrijkste overheidsnieuws van de dag

Schrijf je in voor de Binnenlands Bestuur nieuwsbrief

Volgens VNG heeft de Hoge Raad geoordeeld dat ‘het recht op onderwijs niemand mag worden ontzegd en mag niet ondergeschikt worden gemaakt aan rechten van ouders’.

Vrijstelling schrappen

Staatssecretaris Judith Tielen (Onderwijs en Emancipatie, VVD) is te spreken over nieuwe VNG-richtlijnen voor gemeenten. De bewindsvrouw vindt het fijn dat gemeenten met de handreiking meer duidelijkheid krijgen over hoe om te gaan met de uitspraak van de Hoge Raad. Tielen gaf eerder al aan de vrijstelling vanwege richtingsbezwaren te willen schrappen. En als dat niet mogelijk is, wil ze het toezicht op thuisonderwijs verbeteren.

Influencers

Afgelopen mei uitte kinderombudsman Margrite Kalverboer zorgen over hoe makkelijk in haar ogen ouders om geloof of levensovertuiging vrijstellingen konden krijgen van de leerplicht. Dit naar aanleiding van een uitzending van het programma BOOS, waarin het ook ging over influencers die thuisonderwijs promoten.

Het belangrijkste overheidsnieuws van de dag

Schrijf je in voor de Binnenlands Bestuur nieuwsbrief

De Hoge Raad wijst er in het arrest op dat onderwijs een mensenrecht is.

Politiek-bestuurlijke sensitiviteit

Politiek-bestuurlijke sensitiviteit

Begrijp je hoe je effectief kunt navigeren in het complexe krachtenveld van onderwijsbeleid en leerplichtkwesties? Ontwikkel je sensitiviteit voor politieke en bestuurlijke dynamiek.

schrijf u vandaag nog in

Plaats als eerste een reactie

U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.

Melden als ongepast

Door u gemelde berichten worden door ons verwijderd indien ze niet voldoen aan onze gebruiksvoorwaarden.

Schrijvers van gemelde berichten zien niet wie de melding heeft gedaan.

Bevestig jouw e-mailadres

We hebben de bevestigingsmail naar %email% gestuurd.

Geen bevestigingsmail ontvangen? Controleer je spam folder. Niet in de spam, klik dan hier om een account aan te maken.

Er is iets mis gegaan

Helaas konden we op dit moment geen account voor je aanmaken. Probeer het later nog eens.

Maak een gratis account aan en geniet van alle voordelen:

Heeft u al een account? Log in

Maak een gratis account aan en geniet van alle voordelen:

Heeft u al een account? Log in