Aan het Colegio Arubano kun je een zogenaamd vwo-diploma behalen, hoewel de Arubaanse versie vaak verouderd lesmateriaal gebruikt dat je op Nederlandse scholen niet tegenkomt. Vervolgens kun je op de Arubaanse tv verschijnen wanneer je het vliegtuig instapt naar Europa om bijvoorbeeld rechten te gaan studeren in Leiden. Dit is het succesbeeld, ofwel het hoogtepunt van menselijke prestatie volgens veel Arubanen. Terugkeren met een Nederlands diploma gaat gepaard met een hogere status. Bij nader inzien is dit rampzalig gebleken voor Aruba, met 30 procent van de bevolking in het buitenland, terwijl de helft van alle Curaçaoënaars in Nederland woont.
Het Koninkrijk leidt Caribische jongeren op om te vertrekken
Een achterhaald schoolsysteem blijkt de drijvende kracht te zijn achter de massamigratie van het Caribisch gebied naar Nederland.
Als gevolg van archaïsche kieswetten mogen Arubaanse en Antilliaanse jongeren die in het buitenland studeren niet stemmen bij verkiezingen op hun eilanden. Deze voorschriften zijn grotendeels te danken aan de administratieve rommel die is achtergebleven van de koloniale bureaucratie en aan het mislukken van de dekolonisatieprocessen in de twintigste eeuw. Dat betekent dat de meeste jonge Arubaanse en Curaçaose intellectuelen worden buitengesloten van het politieke leven in hun thuisland.
De gevolgen zijn voorspelbaar rampzalig. Denk maar aan het moment waarop de populaire Curaçaose premier Pisas in 2023 tijdens een veiling zijn rivalen opschepperig overbood om een leegstaand bordeel te kopen voor acht miljoen gulden. De uitholling van de vitale jonge intelligentsia van de eilanden via de ‘school-naar-Schiphol’-pijplijn draagt bij aan het gevoel van verlamming en het gebrek aan vooruitgang in veel eilandgemeenschappen.
Volgens Caribisch Netwerk behaalt slechts 23 procent van de Caribische studenten binnen vijf jaar een hbo-diploma in Nederland. Hoe komt dat? Bij aankomst beseffen zij dat een koloniaal lyceum als het Colegio Arubano onvoldoende was om hen vloeiend te maken in hun vierde taal: het Nederlands. Erger nog, zij werden thuis en op school niet aangemoedigd om kritiek te uiten of persoonlijke ontwikkeling na te streven, maar moeten opeens concurreren met Nederlandse studenten die naar de beste Montessorischolen gingen of een gymnasium volgden waar zij Grieks leerden. De eerste confrontaties van Caribische studenten met koud weer en met de uitdagingen van het plotseling behoren tot een etnische minderheid helpen ook niet.
De weinige universitair afgestudeerden die de Europese integratie het hoofd bieden, zijn tijdens hun studententijd al gedepolitiseerd. Zij nemen de expatlevensstijl over: terwijl hun Nederlandse diploma een springplank wordt naar verschillende goedbetaalde banen bij bedrijven in Europa, is het onwaarschijnlijk dat zij terugkeren of iets terugdoen voor hun eilanden.
Het Arubaanse scholenstelsel kan zich tegenwoordig nauwelijks nog staande houden. Overal op het eiland verschijnen privéscholen die alternatieve taalprogramma's aanbieden. De wens om het traditionele, gebrekkige Arubaans-Nederlandse onderwijssysteem terzijde te schuiven is zo urgent dat dit leidt tot verdeeldheid, met grotere kloven tussen arm en rijk, tussen arbeidersklasse en middenklasse en tussen de inheemse bevolking en nieuwkomers.
Waarom zonne-energie studeren in Delft en niet op Aruba of Curaçao, waar de zon het hele jaar door brandt en de temperatuur kan oplopen tot 35 graden?
Er zijn twee wegen voor het voortbestaan van de Arubaans-Antilliaanse cultuur en taal: een lange en een korte. Deze zijn niet met elkaar in strijd. De ene is het veranderen van de onderwijstaal naar het vernaculair, het Papiamento. Dit zal niet van de ene op de andere dag gebeuren op Aruba. Op dit moment bestaat er nog steeds geen woordenboek van het Arubaanse Papiamento, ondanks de opeenvolgende ministeries van Onderwijs sinds de Status Aparte (1986).
De andere, kortere route is dat Nederlandse hbo's en universiteiten meer online onderwijs op afstand voor eilandbewoners gaan stimuleren, terwijl zij tegelijkertijd een aantal afdelingen opzetten die fysieke klaslokalen naar het eiland brengen. Dit is verrassend genoeg alleen geprobeerd met kunstacademies zoals de Rietveld Academie, die lokale voorbereidende scholen openden.
Is het redelijk dat honderden, zo niet duizenden, Caribische studenten toerisme gaan studeren in Nijmegen? Waarom sturen we geen Nederlandse studenten naar een hogeschool op Aruba om toerisme te studeren, met 1,4 miljoen toeristen per jaar die gebruikmaken van de tropische horecasector?
Waarom zonne-energie studeren in Delft en niet op Aruba of Curaçao, waar de zon het hele jaar door brandt en de temperatuur kan oplopen tot 35 graden?
Door alleen die beursstudenten te sturen die zich gemakkelijk aan Europa zouden aanpassen, zou je kunnen voorkomen dat de eilanden veranderen in steriele reservaten voor kinderen en gepensioneerden.
Arturo Desimone
Plaats als eerste een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.