Het wegvallen van middelen voor vroegsignalering vanaf 2027, zoals aangekondigd in de Voorjaarsnota, zet gemeenten onder druk. Dat stelt de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), die waarschuwt dat het hierdoor moeilijker wordt om signalen van betalingsachterstanden adequaat op te volgen en te investeren in voldoende personeel. De gemeentekoepel roept het kabinet dan ook met klem op om gemeenten structurele financiering te bieden, zodat zij signalen van betalingsachterstanden tijdig en effectief kunnen opvolgen.
VNG: bezuinigingen vanaf 2027 bemoeilijken schuldpreventie
Vooral door personeelstekorten kiezen gemeenten in de praktijk vaak voor minder effectieve manieren om problematische schulden te voorkomen
Uit cijfers van Divosa blijkt dat gemeenten vorig jaar ruim een miljoen signalen van betalingsachterstanden ontvingen. In ongeveer 814.000 gevallen werd contact gezocht, maar gemiddeld werd slechts één op de vijf inwoners daadwerkelijk bereikt. Volgens de VNG ontbreekt het gemeenten aan voldoende capaciteit om signalen effectief op te volgen, met name via persoonlijk contact zoals telefonische benadering of huisbezoeken.
Bellen boven brieven
Juist dat persoonlijke contact blijkt het meest effectief. In 62 procent van de gevallen leidt telefonisch contact tot een reactie, terwijl brieven en e-mails slechts 7 procent respons opleveren. Toch kiezen gemeenten in de praktijk vaak voor deze minder effectieve weg, vooral door een gebrek aan personeel.
Vaste lasten
Sinds de wettelijke verankering van vroegsignalering in 2021 ontvangen gemeenten signalen van zogenoemde vastelastenpartners, zoals drinkwaterbedrijven, energieleveranciers, verhuurders en zorgverzekeraars. Doel is om inwoners vroegtijdig hulp aan te bieden en te voorkomen dat schulden problematisch worden.
Verbeterplan
Om de aanpak te verbeteren, werkte de VNG samen met het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, Divosa, de Nederlandse Vereniging voor Volkskrediet (NVVK) en vertegenwoordigers van vaste lastenpartners aan een verbeterplan. Dat zou in april 2026 worden ondertekend, maar staat volgens de gemeentekoepel nu onder druk door het wegvallen van financiering.
Uitstel
Met het wegvallen van de middelen uit de Voorjaarsnota kan het verbeterplan nu niet worden uitgevoerd, meent de VNG. De organisatie wil de bestuurlijke afspraken daarom pas ondertekenen als er voldoende zekerheid is over structurele middelen. In overleg met minister van Sociale Zaken Hans Vijlbrief (D66) is besloten de ondertekening uit te stellen. In mei gaat de VNG weer in gesprek met de bewindsman. Dan beslissen ze of ze de afspraken gaan ondertekenen.
Meicirculaire
De VNG benadrukt dat gemeenten zich willen blijven inzetten voor betere vroegsignalering en dienstverlening aan inwoners. Daarvoor is volgens de koepel meerjarige financiële zekerheid essentieel, onder meer via het veiligstellen van middelen in de meicirculaire. Ook pleit de VNG voor een toekomstbestendig stelsel, zodat gemeenten signalen effectief kunnen blijven opvolgen.
Plaats als eerste een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.