De voorgenomen verhoging van het eigen risico in de zorg kan ertoe leiden dat gemeenten meer kosten zullen maken voor de ondersteuning van kwetsbare groepen. Het is onduidelijk of en hoe ze daarvoor gecompenseerd worden door het rijk. Daarvoor waarschuwt de Raad van State.
Verhogen eigen risico mogelijk kostenpost gemeenten
De voorgenomen verhoging van het eigen risico in de zorg kan leiden tot extra kosten bij gemeenten. Daarvoor waarschuwt de Raad van State.
Bevroren
Het kabinet is van plan om het eigen risico in de zorg per 1 januari 2027 te verhogen naar 455 euro, nadat het de afgelopen tien jaar bevroren is geweest op 385 euro. De verhoging betreft een reguliere indexatie, gevolgd door een inhaalslag van 60 euro en moet bijdragen aan de betaalbaarheid van de zorg. In de jaren daarna wordt het bedrag verder geïndexeerd, tot 520 euro in 2030.
Gemeentepolis
De maatregel kan er echter toe leiden dat kwetsbare mensen en chronisch zieken financieel in de knel komen, of juist zorg mijden terwijl ze dat wel nodig hebben. Het kabinet heeft daarom vanaf komend 350 miljoen euro vrijgemaakt om chronisch zieken te ondersteunen, maar kijkt voor verdere hulp naar gemeenten, blijkt uit de toelichting op het wetsvoorstel. Dat kan bijvoorbeeld via de Wmo, of via de gemeentepolis, aldus minister Sophie Hermans van Volksgezondheid in de toelichting op het voorstel. In Nederland zijn zo’n 635.000 mensen via zo’n collectieve polis van de gemeente verzekerd voor de zorgkosten.
Verwachtingen
De Raad van State is in zijn advies kritisch op het feit dat het kabinet nauwelijks ingaat op de gevolgen die het plan heeft voor de gemeenten. Zo worden gemeenten niet gecompenseerd voor de mogelijk hogere zorgkosten. De kans bestaat dat zij daardoor niet iedereen volledig kunnen ondersteunen, terwijl het Rijk nu wel die verwachting wekt, aldus de wetgevingsadviseur. Ook kan de geboden ondersteuning per gemeente verschillen, waardoor kwetsbaren niet overal op dezelfde manier geholpen worden.
De Raad wijst op eerdere ‘ervaringen bij verschillende decentralisaties’ en stelt dat het van belang is ‘dat de regering bij het treffen van een maatregel die gevolgen kan hebben voor gemeenten, inzicht geeft in welke mate daarvan sprake zal zijn’. Ook is onduidelijk of het contact is geweest met gemeenten over consequenties van de plannen.
Geen meerderheid
De Raad van State zegt de kabinetsplannen wel te begrijpen. Maar de vraag is of het kabinet voldoende politieke steun heeft voor het voornemen om het eigen risico te verhogen. In de Tweede Kamer is er mogelijk net genoeg steun voor het plan, omdat naast de coalitiepartijen ook JA21 voor is. Maar in de Eerste Kamer is de benodigde meerderheid nog ver weg.
Plaats als eerste een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.