Ondermijningsrisico’s op bedrijventerreinen eerder in beeld

Ondermijning op bedrijventerreinen vormt een groeiend risico voor gemeenten en veiligheidspartners. Het tijdig signaleren van kwetsbaarheden is essentieel om criminaliteit te voorkomen. Met de risicoscan bedrijventerreinen wil het RIEC (Regionaal Informatie en Expertise Centrum) Den Haag deze risico’s datagedreven in beeld brengen. RadarAdvies voert deze risicoscan uit en ondersteunt het RIEC bij het analyseren en duiden van de kwetsbaarheden op bedrijventerreinen.

Inzicht nodig in de validiteit en effectiviteit van de risicoscan bedrijventerreinen

Het RIEC Den Haag heeft bedrijventerreinen aangewezen als handhavingsknelpunt (HHK), omdat signalen laten zien dat wet- en regelgeving daar niet altijd wordt nageleefd. Binnen dit HHK kunnen specifieke bedrijventerreinen worden onderzocht met behulp van een risicoscan.

De risicoscan is bedoeld om kwetsbaarheden voor ondermijnende criminaliteit beter in beeld te brengen en gerichte vervolginterventies mogelijk te maken. De methode werkt met risico-indicatoren, verschillende informatiefasen en een wegingskader om te komen tot een top van meest kwetsbare bedrijven en locaties.

Naar aanleiding van een Data Protection Impact Assessment (DPIA) ontstond behoefte aan een onafhankelijk onderzoek naar de rechtmatigheid, validiteit en effectiviteit van dit instrument.

Onderzoek en handelingsperspectief

Het RIEC Den Haag vroeg RadarAdvies om een validatie- en effectiviteitsonderzoek uit te voeren naar de risicoscan bedrijventerreinen. De opdracht richtte zich op:

• Validiteit van de risico-indicatoren (inclusief bias, rechtmatigheid en evenredigheid)
• Effectiviteit van de risicoscan in de praktijk
• Aanpak vergelijken met die van andere RIEC’s
• Concrete aanbevelingen voor verbetering en doorontwikkeling

Het doel was niet alleen om de huidige werkwijze te toetsen, maar vooral om richting te geven aan een toekomstbestendige aanpak voor risicosignalering van ondermijning op bedrijventerreinen.

Documentanalyse en interviews

RadarAdvies combineerde een documentanalyse met interviews om zicht te krijgen op zowel de formele werkwijze als de praktijk. In totaal werden 45 documenten geanalyseerd en 10 professionals geïnterviewd, afkomstig van het RIEC Den Haag, gemeenten, politie en andere RIEC’s.

De kracht van de aanpak ligt in de combinatie van:

• Inhoudelijke kennis van ondermijning en veiligheid
• Methodologische expertise in evaluatie en datagedreven werken
• Aandacht voor juridische aspecten, zoals AVG, proportionaliteit en rechtmatigheid

Daarbij is steeds de vertaalslag gemaakt van analyse naar toepasbare inzichten voor beleid en uitvoering. De opdracht duurde 5 maanden en is binnen de beschikbare tijd uitgevoerd.

We combineren verschillende onderzoeksmethoden om diverse perspectieven op te halen en samen te brengen in één onderzoek. Door korte lijnen met de opdrachtgever en het toetsen van tussentijdse bevindingen ontstaat een gedragen en bruikbaar rapport.”

Nieuwe inzichten en eerste stap naar fundamentele vernieuwing

Het onderzoek leverde onder meer op:

• Scherper inzicht in de validiteit, bruikbaarheid en beperkingen van de risicoscan
• Verdiepend inzicht in de rechtmatigheid, evenredigheid en risico’s voor bias
• Concrete aanknopingspunten voor een vernieuwde werkwijze

De inzichten zijn niet alleen relevant voor het RIEC Den Haag, maar bieden ook aanknopingspunten voor andere RIEC’s en gemeenten die werken aan datagedreven signalering van ondermijning op bedrijventerreinen.

De aanpak laat zien dat zorgvuldig onderzoek, met oog voor praktijk, samenwerking en juridische kaders, niet alleen leidt tot beter inzicht, maar ook daadwerkelijk beweging brengt in de aanpak van ondermijning.

Dit rapport heeft bij iedereen het besef gebracht dat we onze werkwijze anders moeten inrichten. Samen met onze partners bouwen we nu aan een vernieuwde aanpak, met heldere verwachtingen over wat wel en niet kan. Dat is rigoureus, maar geeft ons precies de frisse start die nodig is.”