Huishoudens met een laag inkomen die voor werk en andere noodzakelijke verplaatsingen sterk afhankelijk zijn van de auto, dreigen bij stijgende brandstofprijzen verder in de problemen te komen. Een gerichte subsidie voor het leasen van een elektrische auto kan deze vervoersarmoede volgens onderzoekers veel effectiever bestrijden dan een algemene verlaging van de brandstofaccijnzen. Dat schrijven Peter Mulder, Rens van Tilburg en Reinier Sterkenburg in economenvakblad ESB.
Lease-subsidie elektrische auto kan vervoersarmoede tegengaan
Social leasing voor elektrische auto's moet voorkomen dat financieel kwetsbare huishoudens door hoge brandstofprijzen minder mobiel worden.
Zij pleiten voor ‘social leasing’: huishoudens met lage inkomens die veel autorijden krijgen financiële steun om over te stappen op een elektrische auto.
Afhankelijk van auto
Vervoersarmoede ontstaat wanneer mensen door gebrek aan betaalbare vervoersmogelijkheden bijvoorbeeld werk, voorzieningen of sociale contacten moeilijk kunnen bereiken. Vooral huishoudens die weinig verdienen en op een auto zijn aangewezen, zijn kwetsbaar voor stijgende brandstofprijzen. Dat speelt onder meer op plaatsen waar het openbaar vervoer geen volwaardig alternatief biedt.
De laagste inkomens geven volgens de onderzoekers gemiddeld ongeveer twee keer zo'n groot deel van hun inkomen uit aan brandstof als andere huishoudens. Juist deze groep heeft tegelijkertijd weinig mogelijkheden om zelf te investeren in een elektrische auto. De aanschafprijs daarvan ligt nog altijd relatief hoog.
Een elektrische auto biedt op langere termijn wel voordelen. De energie- en onderhoudskosten zijn lager en de eigenaar is niet meer afhankelijk van schommelingen in de benzine- of dieselprijs. Een lease-subsidie kan de financiële drempel voor de overstap wegnemen.
160.000 huishoudens
De onderzoekers denken dat met ongeveer 1,1 miljard euro circa 160.000 huishoudens met een laag inkomen die veel van de auto gebruikmaken aan een elektrische leaseauto kunnen worden geholpen. Ze rekenen daarbij met een subsidie van 7.000 euro per voertuig.
Dat bedrag is aanzienlijk, maar volgens hen gerichter besteed dan geld voor een algemene accijnsverlaging. De in 2022 ingevoerde korting op de brandstofaccijnzen kost volgens de onderzoekers jaarlijks 1,7 miljard euro. Het grootste deel daarvan komt terecht bij hogere inkomens, omdat die als groep meer brandstof gebruiken. Een maatregel die voor iedereen geldt, is daardoor een dure manier om juist de financieel kwetsbare automobilisten te bereiken.
Frans voorbeeld
De onderzoekers wijzen naar Frankrijk, dat in 2024 als eerste Europese land met een landelijke regeling voor social leasing kwam. Die was gericht op de onderste helft van de inkomensverdeling. Deelnemers moesten voor hun werk afhankelijk zijn van een auto.
De Franse overheid betaalde de aanvangskosten van het leasecontract voor een volledig elektrische auto van maximaal 47.000 euro. Daardoor konden kleinere elektrische auto's worden geleased voor ongeveer 100 tot 140 euro per maand. De belangstelling was groot en er werden tienduizenden contracten afgesloten.
Ook het Nederlandse kabinet overweegt volgens de onderzoekers een vorm van social leasing. De kern daarvan zou moeten zijn dat de steun terechtkomt bij huishoudens die niet alleen weinig financiële armslag hebben, maar daadwerkelijk afhankelijk zijn van autovervoer.
Plaats als eerste een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.