Meer gemeentesubsidie biedt poppodia geen financiële redding

Gemeentelijke subsidies voor poppodia stegen vorig jaar met gemiddeld 3,5 procent. Maar de sector is er niet gerust op, zegt directeur Berend Schans van de Vereniging Nederlandse Poppodia en -Festivals (VNPF). Veel gemeenten bereiden zich voor op het ravijnjaar en bouwen de popsubsidies juist af, zegt Schans.

De 55 bij de VNPF aangesloten poppodia ontvingen vorig jaar 59,4 miljoen euro subsidie. Het leeuwendeel daarvan (54,8 miljoen euro, ruim 92 procent) is afkomstig van gemeenten; 3,5 procent meer dus dan een jaar eerder. Provincies gaven zo’n 761.000 euro subsidie, 47 procent meer dan een jaar eerder. Schans benadrukt dat het gaat om gemiddelden: een kwart van de podia kreeg vorig jaar minder subsidie dan een jaar eerder; in nog eens 7 procent bleef de subsidie gelijk.

De Nederlandse poppodia hebben het moeilijk. De kosten stijgen, terwijl de bezoekersaantallen dalen, blijkt uit de cijfers van de VNPF. Met name de clubavonden werden vorig jaar minder goed bezocht. ‘Het is een perfect storm’, zegt directeur Schans. ‘Het publiek verandert, de inflatie neemt toe. En er is kamernood, waardoor studenten thuis blijven wonen en niet de wereld gaan verkennen.’

Kwaku

En festivals hebben te maken met een groeiend aantal strenge regels waar ze aan moeten voldoen. Zo maakte het Kwaku Festival in Amsterdam deze week bekend dat het evenement niet langer op dezelfde manier voortgezet kan worden. Dat is heel erg, zegt Schans. ‘Kwaku is bijna immaterieel erfgoed. Het bestaat al 51 jaar, en trekt 180 verschillende nationaliteiten.’

De stijging van de gemeentelijke subsidies is geen reactie op die teruglopende bezoekerscijfers, stelt Schans. ‘Ook bij podia waar de subsidie steeg, was die verhoging niet altijd voldoende om de stijging van personeels-, huisvestings- en andere vaste lasten op te vangen. De uitgaven van de podia stegen opnieuw harder dan de inkomsten. Er is dus geen aanwijzing dat de gestegen gemeentelijke subsidies in algemene zin de ontstane tekorten hebben gedekt.’

Gezonde jaloezie

Het steekt de poppodia dat de gemeentelijke cultuursubsidies niet in balans zijn, zegt Schans. Hij kijkt met ‘gezonde jaloezie’ naar de theaters. ‘Wij dienen de gemeente op allerlei vlakken. Ook in het cultuurbeleid organiseren we veel impact. Maar per bezoeker gaat er 2,5 keer meer subsidie naar de schouwburg dan naar een poppodium. Dat is wel scheef. De manier waarop cultuur geconsumeerd wordt, verandert. Maar alles wat stevig in het zadel zit, wordt in het zadel gehouden.’

De discussie over waar cultuursubsidie naartoe moeten gaan, ziet Schans, wordt gedomineerd door wat er landelijk gebeurt, bijvoorbeeld in de Culturele Basisinfrastructuur (BIS). Daarin wordt per vier jaar bepaald welke culturele instellingen landelijke subsidie krijgen. In de jaren 2025-2028 gaat 1 procent van dat bedrag naar popcultuur, zegt Schans. ‘Dat is veel te weinig, gezien de waarde die popcultuur in Nederland vertegenwoordigt. Gemeenten en provincies houden heel erg in de gaten wat het rijk doet. Gemeenten zijn heel erg volgend. Maar ze zijn wel de grootste financiers van cultuur in Nederland. Je hoort weleens dat het land bestuurd wordt door burgemeesters, maar hier zouden gemeenten zelf een grotere rol kunnen spelen.’