Social return: een slimme keuze voor gemeenten

Een businesscase die klopt, ook financieel

Social return wordt vaak gezien als een verplichting die erbij komt. Iets wat moet, maar vooral tijd en geld kost. De ervaring van GreenFox Social Return is precies het tegenovergestelde. Juist nú is social return aantrekkelijk voor gemeenten die maatschappelijke doelen willen realiseren én grip willen houden op hun financiën.

Slimmer omgaan met bestaande middelen

Gemeenten staan voor de opgave om steeds meer maatschappelijke vraagstukken te adresseren met beperkte middelen. Dat vraagt om instrumenten die meerdere doelen tegelijk dienen. Social return is zo’n instrument, mits het niet wordt teruggebracht tot een administratieve verplichting.

In de aanloop naar het ravijnjaar wordt die behoefte aan slimme keuzes extra zichtbaar. De financiële ruimte neemt af, terwijl de druk op het sociaal domein toeneemt. Social return is echter niet interessant vanwege het ravijnjaar. Het ravijnjaar laat vooral zien waarom deze aanpak logisch is.

Social return is geen ‘extra’ beleid

Het beeld dat social return vooral extra kosten en extra werk oplevert, ontstaat meestal wanneer het versnipperd of reactief wordt georganiseerd. Goed ingerichte social return doet juist het tegenovergestelde: het verbindt inkoop, arbeidsparticipatie en ontwikkeling binnen bestaande structuren.

Er hoeft geen nieuw beleidsterrein te worden opgetuigd. De kracht zit in het slimmer benutten van budgetten die al worden uitgegeven. Social return is vooral uitvoering.

De businesscase, stap voor stap

1. Eén euro, meerdere effecten
   Via inkoop worden jaarlijks grote bedragen besteed. Door social return hieraan te koppelen, ontstaat naast een product of dienst ook maatschappelijke waarde: werkervaring, ontwikkeling en perspectief op uitstroom. Dat is efficiënt gebruik van publieke middelen.
2. Minder druk op het sociaal domein
   Duurzame arbeidsparticipatie verkleint de afhankelijkheid van uitkeringen en zorg. Die besparing is niet altijd direct zichtbaar op één begrotingsregel, maar wel degelijk structureel. Preventie blijft goedkoper dan reparatie.
3. Arbeidsmarktrendement
   In sectoren met personeelstekorten levert social return extra capaciteit op. Kandidaten die via deze route instromen, blijken in de praktijk vaak gemotiveerd en loyaal. Dat verlaagt wervingskosten en vermindert de afhankelijkheid van externe inhuur.
4. Meer rust in de uitvoering
   Een onderschat voordeel is bestuurbaarheid. Gemeenten die werken met duidelijke kaders en professionele uitvoeringspartners ervaren minder herstelacties, minder discussies achteraf en minder administratieve druk. Dat scheelt tijd, geld en energie.

Passend bij financieel gezond bestuur

Social return is geen los sociaal instrument, maar een manier om beleidsterreinen te verbinden. Financiën, inkoop en sociaal beleid versterken elkaar, in plaats van langs elkaar heen te werken. Juist in tijden waarin elke euro telt, is die samenhang cruciaal.

Drie keuzes die het verschil maken

De businesscase van social return wordt sterker wanneer gemeenten bewust kiezen voor:

• Duurzame plaatsingen in plaats van korte inzet
• Integratie van social return in het inkoopbeleid
• Focus op uitvoering, goede administratie en heldere handhaving

Geen grote systeemveranderingen, wel heldere keuzes.

Tot slot

Juist nu gemeenten vooruit moeten kijken, biedt social return een kans om maatschappelijke impact en financiële verantwoordelijkheid te combineren. Niet als verplicht nummer, maar als een strategische keuze die klopt – op papier én in de praktijk.