Hoe bewijs je de waarde van investeringen in opbouwwerk en collectief sociaal werk? De afgelopen jaren is de beleidsaandacht voor dit onderwerp gegroeid. Het lineaire medische model dat gemeenten vaak gebruiken, werkt niet goed. In het rapport Kansvergrotend werken aan Impact wordt een alternatief geboden. ‘We kijken vaak alleen naar die ene druppel die valt.’
De impact van opbouwwerk: meer dan meetbare resultaten
Opbouwwerk verdient een andere manier van impact meten, omdat effecten zich niet laten vangen in alleen meetbare resultaten.
Stel een gemeente wil dat in een bepaalde wijk het aantal meldingen bij de politie over onveiligheid wordt teruggebracht. Of dat er meer recreatieplekken komen. Opbouwwerkers en sociaal werkers gaan er samen met inwoners mee aan de slag. Vervolgens wordt na een vooraf vastgestelde periode geconcludeerd dat het doel niet bereikt is. En dat de interventie dus geen effect heeft gehad.
Meer effecten
Volgens Andrew Britt, onderzoeker bij het Verwey-Jonker Instituut, en Eva Bos, adviseur impact, kwaliteit en innovatie bij Sociaal Werk Nederland, gaat het vaak op deze manier. Daardoor komt de waarde van opbouwwerk en collectief sociaal werk te weinig naar voren, vinden ze. ‘Deze professionals opereren niet in een laboratoriumsetting’, licht Andrew Britt toe. ‘Het werk speelt zich af in een open omgeving waarin tal van factoren van invloed zijn. Misschien komen er, vanwege andere ontwikkelingen, wel meer criminelen in de wijk bij, waardoor het aantal meldingen bij de politie gelijk blijft of stijgt. Maar wellicht hebben de mensen in de buurt elkaar wel beter leren kennen en meer begrip voor elkaar gekregen. Dat mis je als je alleen focust op de cijfers.’ Bos: ‘Vanuit het medisch model kijken we alleen naar die ene druppel die valt. Maar wat er omheen en daarna gebeurt, blijft vaak buiten beeld.’
Bewijslast
De afgelopen jaren groeit de beleidsaandacht voor gemeenschappen en communitybuilding en voor de professionals binnen het sociaal werk die dit helpen stimuleren. Aanleiding zijn maatschappelijke ontwikkelingen als de druk op de formele zorg, de nadruk op preventie en zorgen om polarisatie. Hierdoor stijgt ook de behoefte aan bewijslast over wat investeringen in opbouwwerk opleveren. Omdat gemeenten worstelen met dit vraagstuk, gaf brancheorganisatie Sociaal Werk Nederland het Verwey-Jonker Instituut opdracht om onderzoek te doen op dit vlak. Het doel was om een manier van impact meten te vinden die recht doet aan de praktijk en de complexiteit van het werk.
Geen blind vertrouwen
Het rapport biedt handvatten om het gesprek aan te gaan met zowel interne als externe partners over het onderwerp. Gesteld wordt dat de impact van opbouwwerk niet meer keer op keer lokaal bewezen hoeft te worden. Je zou er vanuit moeten gaan dat het werk bijdraagt aan het bevorderen van de sociale cohesie en veerkracht in de wijk. Andrew Britt: ‘Op die manier houd je elkaar niet meer vast in tijdrovende verantwoordingsexercities. Maar wij stellen geen blind vertrouwen voor’, vervolgt hij. ‘Er zijn wel voorwaarden aan verbonden. Zoals goed opgeleide professionals en laagdrempelige ontmoetingsplekken in de wijk. En je moet met elkaar nagaan of de doelen realistisch zijn.’
Meer samenwerken
Verder zouden afdelingen binnen de gemeente onder meer beter met elkaar moeten samenwerken. Andrew Britt: ‘Wat je vaak ziet, is dat de afdeling Veiligheid iets wil van sociaal werkers. En dat de afdeling Wmo en Ruimtelijke Ordening weer andere wensen en prioriteiten hebben. En die afdelingen stemmen dat niet altijd met elkaar af. Zo wordt vanaf verschillende kanten op opbouwwerkers gedrukt.’
Plaats als eerste een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.