Sociale wijkteams richten zich steeds nadrukkelijker op jeugd, gezin en veiligheid. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van Movisie. Ook is er binnen de teams meer expertise en aandacht voor huiselijk geweld, psychische problematiek en zorgmijders.
Sociale wijkteams focussen vaker op jeugd en veiligheid
Uit onderzoek van Movisie blijkt dat sociale wijkteams zich steeds nadrukkelijker richten op jeugd, gezin en veiligheid.
Ook meer aandacht voor huiselijk geweld en zorgmijders
Inmiddels werkt ongeveer driekwart van de gemeenten met sociale wijkteams binnen de Wmo 2015, Jeugdwet en Participatiewet. Daarbij groeit de aandacht voor specifieke doelgroepen. Bijna de helft van de gemeenten (49 procent) heeft inmiddels aparte wijkteams voor specifieke problematiek of doelgroepen. Dit percentage ligt hoger dan in 2022 en 2019, toen het respectievelijk 41 procent en 46 procent was.
Dit zijn voornamelijk teams voor jeugd en gezinnen (84 procent) en volwassenen (74 procent). In mindere mate ziet kennisinstituut Movisie aparte teams voor multiprobleemgezinnen, complexe casuïstiek, huiselijk geweld, kindermishandeling en zorgmijders. Opvallend is de sterke groei van teams voor multiproblematiek: van 17 procent in 2017 naar 45 procent in 2025. Ook het aantal teams gericht op huiselijk geweld en kindermishandeling nam fors toe, van 10 naar 32 procent.
De meeste tijd van wijkteams gaat nog altijd naar individuele ondersteuning, zoals indicering (56 procent) en het voeren van casusregie (52 procent). De meest genoemde taken die de teams hebben zijn vraagverheldering (98 procent), het maken van een (ondersteunings)plan met de cliënt (90 procent), het bieden van kortdurende ondersteuning (89 procent), het voeren van casusregie (84 procent) en signalering en preventie (79 procent).
Taken waar de teams dikwijls niet aan toekomen zijn het doorontwikkelen van individueel gericht aanbod naar collectief aanbod (60 procent), preventief werken/ vroegsignalering (60 procent) en outreachend werken (60 procent).
Proactief
De directe toegankelijkheid van de teams voor inwoners lijkt sterk verbeterd. Medewerkers van de wijkteams hanteren volgens de respondenten een meer proactieve benadering en andere instanties zouden vaker verwijzen naar de wijkteams. De teams scoren naar mening van de gemeentelijke respondenten goed op laagdrempeligheid, professionele kennis en vaardigheden, veiligheid en het maken van bewuste keuzes bij beperkte capaciteit.
Meeste gemeenten houden de teams in eigen beheer
De meeste gemeenten houden de sociale wijkteams nog steeds in eigen beheer. Slechts 13 procent besteedt de teams uit aan een aparte organisatie of hoofdaanbieder. Dat is een lichte daling ten opzichte van 2022. Wel stijgt de uitbesteding aan meerdere aanbieders.
Ook de samenwerking met huisartsenpraktijken lijkt te verbeteren. Meer dan de helft van de gemeenten zegt dat wijkteams vaste contactpersonen hebben voor huisartsenpraktijken en periodiek overleg voeren. Voor het eerst sinds Movisie de peiling uitvoert, meldt geen enkele gemeente dat er helemaal geen samenwerkingsafspraken zijn met huisartsen.
Knelpunten
Tegelijkertijd noemen de respondenten een aantal knelpunten opvallend vaak. Zo neemt volgens hen de druk op wijkteams toe door de groei van taken en verantwoordelijkheden vanuit de landelijk overheid. Daarnaast neemt de afstemming en samenwerking met andere partijen veel tijd in beslag. Ook de toename van complexe casuïstiek en meervoudige, langdurige hulpvragen wordt vaak genoemd. Gemeenten wijzen daarbij tevens op wachtlijsten bij samenwerkingspartijen, personeelstekorten, hoge werkdruk en financiële onzekerheid. Movisie onderzoekt sinds 2014 de ontwikkeling van sociale wijkteams. Aan de meest recente peiling deden 90 van de 342 gemeenten mee, ongeveer 26 procent van het totaal.
Plaats als eerste een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.