Asielzoekers voorterrein Ter Apel toch opgevangen

Asielminister Bart van den Brink (CDA) neemt maatregelen bij het aanmeldcentrum van Ter Apel nadat Rode Kruis en VluchtelingenWerk hun werk hier hebben gestaakt om de veiligheid. Asielzoekers die door grote drukte niet kunnen worden toegelaten tot het asielzoekerscentrum hoeven vanaf woensdag niet meer te wachten op het gras en worden in plaats daarvan overdag opgevangen in een pand op het terrein.

Preventief fouilleren

Het terrein rond het asielzoekerscentrum wordt uitgeroepen tot veiligheidsrisicogebied, wat preventief fouilleren mogelijk maakt. De wachtende asielzoekers zullen overdag worden opgevangen in het voormalige pand van de Dienst Identificatie en Screening Asielzoekers (DISA). Volgens het Rode Kruis is hier plek voor 80 tot 120 asielzoekers. Daar gelden strikte huisregels. In de avond worden zij met de bus naar de nachtopvang vervoerd. Momenteel is dat in Nieuwe Pekela.

Grimmige sfeer

In een Kamerbrief noemt Van den Brink dat de afgelopen weken meerdere incidenten zijn geweest op het gras voor het aanmeldcentrum. De minister heeft het over opstootjes, vechtpartijen, intimidatie en twee steekincidenten. ‘De overlast werd veroorzaakt door een kleine groep mensen, vaak met een kansarme asielaanvraag, die op de locatie Ter Apel verbleef of mensen van elders zonder een asielaanvraag.’ Toen hij er onlangs op bezoek was, ervoer hij er een ‘grimmige sfeer’. Een ANP-verslaggever zag dat zaterdagavond een oudere vluchteling ogenschijnlijk uit het niets een trap kreeg.

Extra boa's en camera's

De opvang in het DISA-pand moet voorkomen ‘dat asielzoekers die net aankomen in Ter Apel in onveiligheid verkeren vanwege overlast door anderen’, aldus de bewindsman. Bij het gebouw worden vier extra beveiligers van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) ingezet. Ook zijn er tijdelijk twee extra buitengewoon opsporingsambtenaren (boa's) beschikbaar en worden er extra beveiligingscamera's geplaatst.

Dienst opgeheven

‘Ik verwacht zeker dat de rust terugkeert’, lichtte de minister maandagmiddag toe tegenover journalisten. De overlastgevers ‘hebben gewoon geen toegang tot de locatie waar de mensen verblijven’. VluchtelingenWerk en het Rode Kruis pakken hun werk weer op. Hij neemt de maatregelen na overleg met meerdere betrokken organisaties. Het pand van de DISA is sinds kort beschikbaar, omdat de organisatie na de invoering van het Europese migratiepact vorige maand is opgeheven. Daarom was deze oplossing eerder nog niet voorhanden volgens de minister.

Belangrijkste voorwaarde

Het Rode Kruis kan met de aangescherpte maatregelen weer veilig hulp verlenen. ‘Dat was onze belangrijkste voorwaarde’, aldus een woordvoerder in reactie op de aankondiging van de minister. De organisatie stopte vrijdag met VluchtelingenWerk Nederland (VWN) met hulpverlening op het voorterrein. Vrijwilligers konden daar door onrust, opstootjes en meer agressie van voornamelijk mannen die weinig kans maken op asiel, niet meer veilig werken.

Rode Kruis keert terug

Door de hulp van beveiligers kunnen asielzoekers in het kantoorpand veilig worden geïnformeerd, en dus keert het Rode Kruis weer terug naar Ter Apel ‘op een veilige plek, waar niet een kleine groep het voor een grotere groep verpest’. Door het tekort aan opvangplekken geeft het COA kwetsbare mensen voorrang. Tijdens het wachten geeft het Rode Kruis, net als eerder op het grasveld, eten en drinken, informatie en biedt het een luisterend oor.

VluchtelingenWerk opgelucht

Samen met VWN wordt gekeken of er kwetsbare mensen onder de wachtenden zijn, zodat die als eerste een opvangplek krijgen. Dat ‘alleen mensen die legitiem asiel aanvragen’ toegang krijgen tot het kantoorpand, is ook voor VWN reden terug te keren naar Ter Apel. De organisatie is opgelucht dat mensen weer onder veilige omstandigheden kunnen werken. De stap om te vertrekken was vrijdag niet lichtvaardig genomen, ‘omdat vluchtelingen hier het hardst door geraakt worden’.

Pleisters plakken

Desondanks blijft het pleisters plakken, benadrukken beide organisaties: de spreidingswet uitvoeren met menswaardige en duurzame opvanglocaties geeft een structurele oplossing. ‘Alleen daarmee kan worden voorkomen dat medewerkers, vrijwilligers en asielzoekers steeds opnieuw met crisissituaties worden geconfronteerd.’ De hulporganisaties houden zich niet bezig met de overlast op het voorterrein. Dat is aan de andere instanties, aldus het Rode Kruis.