Het wetsvoorstel Handhaving sociale zekerheid treedt naar verwachting op 1 januari 2027 in werking. De Tweede Kamer stemde vorige week in met het voorstel, waarmee gemeenten meer ruimte moeten krijgen om bij de handhaving van de sociale zekerheid passend en evenredig te handelen. Belangenvereniging Divosa reageert positief op de nieuwe koers, maar waarschuwt dat de implementatietermijn krap is.
Kamer akkoord met nieuwe wet handhaving sociale zekerheid
Nieuw is het zogenoemde ‘vergisrecht’, waarmee moet worden voorkomen dat inwoners in een spiraal van schulden en problemen terechtkomen
De wet bouwt voort op de uitgangspunten van de Participatiewet in balans en moet gemeenten beter in staat stellen om proportioneel te handhaven. Bij besluiten kunnen zij straks nadrukkelijker rekening houden met de aard en ernst van een overtreding, de mate van verwijtbaarheid en de rol die de gemeente zelf heeft gespeeld bij het ontstaan van de situatie.
Nieuw is ook het zogenoemde ‘vergisrecht’: het recht op het maken van een vergissing. Hiermee moet worden voorkomen dat inwoners door een enkele fout in een onomkeerbare spiraal van schulden en problemen terechtkomen.
Opzettelijke fraude of misbruik
Het wetsvoorstel kon in de Tweede Kamer op een ruime meerderheid rekenen. Alleen BBB, FvD, JA21, Groep Markuszower en Mona Keijzer stemden tegen. Tijdens de behandeling werden nog verschillende amendementen aangenomen. Zo is door een amendement van Kamerlid Simon Ceulemans (JA21) de voorgestelde verkorting van de terugvorderingstermijn bij fraude teruggedraaid. Bij opzettelijke fraude of misbruik van socialezekerheidsuitkeringen blijft de maximale terugkijktermijn daardoor twintig jaar, in plaats van de beoogde tien jaar. Volgens de indiener is dat nodig omdat complexe fraudezaken vaak pas na lange tijd aan het licht komen.
Maatwerk
Een ander amendement van Kamerlid Elles van Ark (CDA) vervangt de verplichte formulering ‘ziet af’ door ‘kan afzien’ van een boete of waarschuwing bij bijvoorbeeld zelfmelding of een vergissing. Hierdoor moeten uitvoeringsorganisaties (zoals gemeenten) meer ruimte krijgen om uitzonderlijke situaties individueel te beoordelen. Met als doel meer maatwerk in de handhaving.
Gemeenten ondersteunen
Hoewel Divosa positief is over de wet, is de implementatietermijn volgens de vereniging kort. Divosa heeft al wel samen met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) een programma klaarstaan om gemeenten te ondersteunen.
Plaats als eerste een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.