Aan de vooravond van twee plenaire Kamerdebatten over de begroting van het ministerie van Volkshuisvesting legt gemeentekoepel VNG haar verlanglijstje op tafel bij de leden van de Tweede Kamer. De vaak herhaalde wens die nu opnieuw bovenaan de lijst staat, is: schrap het wetsvoorstel dat gaat verbieden dat statushouders voorrang krijgen bij de verdeling van sociale huurwoningen.
Wat is de gemeentelijke inzet bij begrotingsdebat van VRO?
VNG legt verlanglijstje op tafel: weg met wetsvoorstel statushouders, kom met modern grondbeleid, en met geld voor aansluitingen warmtenet.
De argumenten van de VNG zijn tweeërlei. De asielketen zal, zegt de gemeentekoepel, door deze wet verder vastlopen. Daarnaast schuurt dit verbod met het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens, aangezien statushouders voorrang krijgen juist omdat ze op de woningmarkt achtergesteld zijn.
De tijdelijke Kamercommissie voor grondrechten en constitutionele toetsing, die is ingesteld op basis van een motie in 2023 van toenmalig Kamerlid Pieter Omtzigt, buigt zich momenteel over het wetsvoorstel.
COA en Raad van State
Los daarvan heeft de Kamercommissie voor Volkshuisvesting er afgelopen december een schriftelijke vragenronde over gedaan. Demissionair minister Mona Keijzer zal daar binnenkort op moeten reageren.
Duidelijk is al dat opvangorganisatie COA zich ernstig zorgen maakt over de praktische gevolgen van het wetsvoorstel en dat de Raad van State de ongelijke behandeling die er uit voortkomt in strijd acht met de grondwet.
Modern grondbeleid
Daarnaast zit de VNG te wachten op de lang aangekondigde modernisering van het grondbeleid, waar het ministerie van Volkshuisvesting al over spreekt sinds Hugo de Jonge er de minister was (van 2022 tot en met 2024). Bedoeld wordt de mogelijke invoering van een planbatenheffing, zodat gemeenten een stijgende grondwaarde kunnen afromen als die stijging veroorzaakt is door een besluit van de gemeente. Bijvoorbeeld als landbouwgrond in aanmerking komt voor woningbouw.
Voorkeursrecht
Ook wil de VNG dat het voorkeursrecht, dat gemeenten nu al op locaties mogen vestigen, verbreed en verdiept wordt. En dat gemeenten meer publieke kosten mogen verhalen op projectontwikkelaars dan nu mag.
Maar ook dat er een nationale grondbank komt, die gemeenten ruggesteunt bij het verwerven van grond voor woningbouw. Zo’n grondfaciliteit is door Keijzer ook beloofd. In de nieuwe begroting van VRO staat dat voor het jaar 2026 90 miljoen klaar staat, en in totaal de komende jaren 390 miljoen euro.
Over de verdere modernisering van het grondbeleid zal het ministerie het komende voorjaar meer laten horen, meldde de minister eerder.
Huizenvoorraad
Verder wil de gemeentekoepel dat er genoeg aandacht blijft voor de bestaande huizenvoorraad. Zo willen de gemeenten dat het rijksbrede Nationaal Isolatieprogramma, dat door het lokale bestuur uitgevoerd wordt, een groter budget krijgt en per woning ‘ruimhartiger’ mag zijn dan nu mogelijk is.
Daarnaast zouden er nu al 425.000 woningen zijn die kampen met funderingsschade. Veel woningeigenaren kunnen de kosten om die schade te verhelpen niet zelf betalen. In de begroting van VRO staat dat voor ‘gebiedsgerichte ondersteuning’ in 2027 9,3 miljoen en in 2028 6,2 miljoen euro beschikbaar komen.
In één dag uitgeput
Tot slot vraagt de VNG dringend om geld voor de aansluiting van huurwoningen op nieuwe warmtenetten. De Stimuleringsregeling aardgasvrije huurwoningen (SAH) is nu al meerdere keren in korte tijd uitgeput geraakt. Afgelopen november kwam er plotseling 20 miljoen euro extra vrij, waar drie weken lang op ingeschreven kon worden; door Verenigingen van Eigenaren, woningcorporaties en particuliere verhuurders. Maar op de dag dat de regeling openging, sloot hij alweer: er kwamen 85 procent meer aanvragen binnen dan ingewilligd konden worden.
‘Zonder voldoende middelen kunnen hele projecten om wijken aardgasvrij te maken niet doorgaan’, schrijft de VNG.
De plenaire debatten over de begroting van het ministerie van VRO zijn dinsdag 13 en donderdag 15 januari.
Plaats als eerste een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.