Sociaal erfpachtoplossing helpt gemeenten koopwoningen betaalbaar te houden
Betaalbaar Thuis: een sociaal erfpachtinstrument voor gemeenten.
Tijdens WOCODA 2026 heeft SVn Betaalbaar Thuis geïntroduceerd: een sociaal erfpachtinstrument dat gemeenten helpt om betaalbare koopwoningen op eigen grond te realiseren én langdurig betaalbaar te houden. Gemeenten zien dat woningen die bij oplevering betaalbaar zijn, na de eerste verkoop vaak snel in prijs stijgen. Betaalbaar Thuis biedt hiervoor een structurele oplossing door vanaf de start duidelijke richtlijnen te stellen voor wie deze woningen in de toekomst beschikbaar moeten blijven.
Hoe werkt Betaalbaar Thuis?
Bij sociaal erfpacht koopt de bewoner de woning, maar niet de grond. Die blijft eigendom van de gemeente. Doordat de grond niet hoeft te worden meegefinancierd, ligt de aankoopprijs lager. Voor het gebruik van de grond betaalt de bewoner een erfpachtcanon naar draagkracht. Gemeenten leggen vooraf vast dat de woning bij iedere verkoop opnieuw bij de vastgestelde doelgroep terechtkomt, namelijk huishoudens met een inkomen van één tot twee keer modaal. Zo blijft de woning ook bij volgende verkopen betaalbaar voor die doelgroep. Anders dan hoe erfpacht normaal wordt toegepast is de canon niet marktconform en is betaalbaarheid structureel geborgd.
Gemeenten willen tempo, betaalbaarheid en grip. Dat lukt alleen als je verder kijkt dan de eerste verkoop. Met sociaal erfpacht bieden we gemeenten een instrument om vanaf de start duidelijke spelregels vast te leggen voor vandaag en morgen.”
Arjen Gielen, CEO van SVn
Praktijkvoorbeelden: Maassluis en Almere
Het initiatief voor de sociale erfpachtoplossing ontstond in Maassluis, waarna SVn het verder ontwikkeld heeft tot een landelijk toepasbaar instrument. Sjoerd Kuiper, wethouder Ruimtelijke Ordening en Volkshuisvesting, licht toe: “Als gemeente wil je niet dat den schaarse betaalbare koopwoningen na de eerste verkoop voor de hoofdprijs worden verkocht. Met sociaal erfpacht kunnen we betaalbare koop niet alleen voor de eerste koper mogelijk maken, maar ook vasthouden voor de lange termijn. Dat is cruciaal voor de starters en andere woningzoekenden met een beperkt budget die nu tussen wal en schip vallen.”
Ook Almere past het instrument toe. Paul Tang, wethouder Ruimtelijke Ordening en Volkshuisvesting bij de gemeente Almere, ziet sociaal erfpacht als een logische aanvulling op het gemeentelijke beleid: “Almere voert al jaren een actief grondbeleid. Sociale erfpacht past goed binnen onze bredere ambitie om betaalbare koop mogelijk te maken. Met Betaalbaar Thuis kunnen we op eigen grond langdurig sturen op betaalbaarheid en zorgen dat nieuwbouw ook echt beschikbaar blijft voor middeninkomens.”
Landelijk beschikbaar en direct inzetbaar
SVn verzorgt de uitvoering van Betaalbaar Thuis, waaronder inkomenstoetsing, administratie en juridische vastlegging. Daarmee worden gemeenten ontzorgd en is het instrument helder en voorspelbaar voor kopers. Betaalbaar Thuis is toepasbaar voor gemeenten in heel Nederland die beschikken over eigen grond of grond willen aankopen.
Reacties: 1
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.
Op middellange tot langere termijn is erfpacht minimaal even duur of duurder dan koop. Gemeenten dan wel investeerders zullen namelijk in relatie met hun grondbeleid ongetwijfeld moeten blijven uitgaan van erfpachttarieven die zijn gekoppeld aan de economische waarde van de grond. Bovendien verkoopt een woning op erfpachtgrond over het algemeen minder gemakkelijk dan een woning op grond in eigendom.
Dit verkoopverhaal wordt dan al gauw 'een sigaar uit eigen doos' en hoort vooral thuis in het rijtje lapmiddelen om tot woningbouw te komen.