Nieuwe projecten voor zonne- en windenergie op land blijven maar moeilijk van de grond komen, terwijl de vraag naar duurzame energie alleen maar groter wordt. In 2040 is op land ongeveer twee keer zo veel windenergie nodig en twee keer zo veel zonne-energie als nu. Dat staat in de halfjaarlijkse overzichtsrapportage van de regionale energiestrategieën (RES).
Opwek schone energie blijft stagneren, regio's willen doorbraken
Nieuwe projecten voor zonne- en windenergie op land blijven maar moeilijk van de grond komen, terwijl de vraag naar duurzame energie groeit.
Regio's lopen al jaren tegen dezelfde knelpunten aan bij de ontwikkeling van wind- en zonneprojecten. Zo zijn er al een paar jaar geen landelijke milieunormen voor windparken en krijgen woningbouw en Defensie vaak prioriteit bij het indelen van de ruimte.
RES-regio's
‘Zelfs oude turbines dreigen te worden afgebroken zonder dat nieuwe daarvoor in de plaats komen’, meldt het Nationaal Programma RES, dat de dertig RES-regio's ondersteunt. In die regio's werken lokale overheden samen met inwoners, bedrijven, netbeheerders en maatschappelijke organisaties aan het opwekken van duurzame energie.
Ook de overbelasting van het stroomnet, netcongestie, speelt een belangrijke rol. ‘Woningbouwprojecten lopen vertraging op, bedrijven kunnen niet uitbreiden en laadpalen kunnen niet worden geplaatst,’ staat in de rapportage. Doordat energie uit zon en wind op piekmomenten niet terecht kan op het stroomnet, blijft een groeiend deel van die duurzame energie onbenut.
Gemeenten, regio's en provincies werken aan flexibele oplossingen daarvoor, zoals met batterijopslag en het delen van energie, maar lopen in de praktijk tegen juridische, organisatorische en financiële belemmeringen aan. Ook hebben ze onvoldoende zicht op waar netcongestie precies een probleem is. Op hun beurt missen netbeheerders data van gemeenten over bijvoorbeeld woningbouwplannen.
Doorbraken
Het Nationaal Programma RES pleit voor ‘stevige doorbraken’ en duidelijkheid over de periode na 2030, als de regio's gezamenlijk minstens 35 terawattuur (TWh) aan duurzame energie verwachten op te wekken. ‘Het jaar 2030 begint over drieënhalf jaar ‘, zegt directeur Peter Derk Wekx. ‘In het energiesysteem, waar projecten tot twaalf jaar kunnen duren, is dat zo goed als de dag van morgen. Wie in 2040 wil oogsten, moet vandaag beginnen.’
In het Klimaatakkoord is afgesproken dat Nederland uiterlijk in 2050 klimaatneutraal is. Daarvoor is het nodig dat het Nederlandse energiesysteem rond 2040 CO2-neutraal is.
Plaats als eerste een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.