Nederland moet klimaatbestendig bouwen. Daarover bestaat nauwelijks discussie. Maar hier dreigt een bekend verschijnsel: een respectabel beleidsdoel wordt te uitbundig genormeerd, terwijl de bijbehorende rekening in een andere brievenbus terecht komt.
Laat de woningbouw niet verdrinken in watereisen
Een alternatief voorstel voor een bergingsnorm bij wateroverlast.
Bij de Woontop van december 2024 spraken overheden – Rijk, gemeenten, provincies en waterschappen - af om landelijke, uniforme regels te ontwikkelen voor water en bodem bij woningbouwplannen. Twee jaar wachten we daar al op. Intussen stellen waterschappen hun eigen eisen. Die verschillen van elkaar en worden steeds zwaarder.
Neem Waterschap Zuiderzeeland. Daar gaat vanaf 2027 een nieuwe bergingsnorm gelden van 102 millimeter. Dat betekent dat een nieuwbouwplan een waterbergingscapaciteit moet bevatten waarmee per m2 extra verhard oppervlak ruim 100 liter regenwater kan worden opgevangen. De drie Brabantse waterschappen en de Noord-Hollandse HHNK stellen vergelijkbare eisen.
Extreme bui
Een regenbui is nog geen bergingsnorm. Bij een extreme bui van bijvoorbeeld 120 millimeter in 24 uur hoeft niet al dat water binnen een woningbouwplan te worden opgeslagen. Een deel zakt in de bodem, stroomt naar sloten of wordt weggepompt. Dat verschilt per gebied. Een Hollandse polder verschilt van de zandgrond in Brabant.
Toch dreigt de hoeveelheid neerslag rechtstreeks te worden vertaald in verplichte waterberging. Dat kost ruimte en geld. Ruimte die niet meer beschikbaar is voor woningen of andere voorzieningen. En extra kosten die uiteindelijk op de woningbouw drukken. Bovendien retourneren de nieuwe eisen plannen die al jaren in voorbereiding zijn naar de tekentafel. Dat betekent forse vertraging.
Een behoorlijke onderbouwing van de maatschappelijke kosten en baten ontbreekt. We weten onvoldoende hoeveel wateroverlast-reductie de zwaardere eisen daadwerkelijk opleveren en wat ze precies kosten.
Eenvoudig alternatief
De Adviesgroep STOER heeft in 2025 een eenvoudig alternatief voorgesteld. Zorg in het te ontwikkelen gebied voor voldoende opvang van korte, hevige regenbuien. Met als uitgangspunt 40 tot 50 millimeter waterberging. Combineer dat met een veilige hoogte van de begane grondvloer. Te baseren op de hoge waterstand die statistisch eens per honderd jaar kan optreden. Dan mag bij extreme neerslag best tijdelijk water op straat of in het groen staan, zolang woningen droog blijven en vitale voorzieningen blijven functioneren.
Wij voegen daaraan toe: voer één landelijke systematiek in, zonder nog regionale en lokale koppen toe te staan. Onderzoek de effecten van zwaardere eisen eerst vier à vijf jaar in de praktijk. Bescherm lopende bouwprojecten tegen tussentijdse wijzigingen.
Met STOER-kompaan Martijn van Gelderen heb ik dit voorstel verder uitgewerkt, zodat het direct ingevoerd kan worden. Op deze manier doorbreken we de impasse. Nog een jaar onzekerheid, vertraging en onnodige kosten staan haaks op de voortgang van klimaatbestendige woningbouw.
Vind hier het voorstel van Friso de Zeeuw en Martijn van Gelderen:
Plaats als eerste een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.