Als op 1 augustus 2026 de Wet veilige jaarwisseling in werking treedt, zijn de regels na kritiek van de Raad van State toch wat strenger dan eerder afgesproken. Verenigingen en stichtingen moeten bijvoorbeeld een lokale binding hebben met de gemeente waar een ontheffing voor het afsteken van vuurwerk wordt aangevraagd. Deze voorwaarde is aan de ontheffingsbevoegdheid van de burgemeester gekoppeld.
Vereniging mag geen vuurwerk afsteken buiten eigen gemeente
Verenigingen die een ontheffing aanvragen voor het afsteken van vuurwerk moeten lokale binding hebben met de gemeente waar ze dat doen.
Rol burgemeester
Dat staat in een brief die minister David van Weel van Justitie en Veiligheid woensdag naar de Tweede Kamer heeft gestuurd. Ook is een artikel ingevoegd om de rol van de burgemeester voor het toekennen en afwijzen van ontheffingen te verduidelijken. Verder worden er veiligheidsafstanden opgenomen die ook al gelden voor professionals die consumentenvuurwerk gebruiken in hun show. Met het opnemen van lokale binding geeft het kabinet invulling aan een motie van Tweede Kamerlid Jantine Zwinkels (CDA). De VNG had ook al aangegeven dat deze wijzigingen de uitvoerbaarheid verbetert. Eerder hoefden verenigingen en stichtingen geen binding te hebben met de gemeente, maar de Raad van State was daar dus kritisch op.
Communicatiecampagne
In aanloop naar de jaarwisseling 2026/2027 wordt nog een aantal acties uitgevoerd om het landelijk vuurwerkverbod goed te kunnen invoeren en diverse partijen hierbij te ondersteunen. In de zomer start een landelijke communicatiecampagne en worden hulpmiddelen voor onder meer gemeenten en ontheffinghouders beschikbaar gesteld. In september en oktober kunnen consumenten vrijwillig vuurwerk inleveren dat ze nog hebben liggen.
Inzet boa's
Over de handhaving op het vuurwerkverbod zijn gesprekken gevoerd met de politie, het Openbaar Ministerie en de VNG. Vanaf 1 augustus is de politie automatisch bevoegd voor opsporing en handhaving van het bezit en gebruik van categorieën F2 en F3 vuurwerk. Voor de opsporing en handhaving door boa’s is een wijziging van de Regeling Domeinlijsten Buitengewoon Opsporingsambtenaren noodzakelijk. Deze wijziging zal op of net na de datum van inwerkingtreding van de Wet veilige jaarwisseling worden doorgevoerd. Hiermee zijn boa’s ook na de wetswijziging bevoegd om onder de nieuwe wetgeving op bezit en gebruik op te sporen en te handhaven. De gemeentelijke boa richt zich in aanloop naar de jaarwisseling op de strafrechtelijke handhaving van kleinschalig bezit en het gebruik van vuurwerk.
De burgemeester kan rechtstreeks aan ouders van kinderen onder de 12 jaar het bevel geven ervoor te zorgen dat kun kind zich niet onbegeleid op bepaalde plaatsen bevindt of ’s nachts op straat rondhangt
Bevoegd gezag
Bij de strafrechtelijke handhaving van de Wet en het Besluit veilige jaarwisseling spelen zowel de politie als boa’s een rol. De inzet en prioritering van de politie én boa’s is aan de officier van justitie en de burgemeester. Zij bepalen wanneer en hoe zij de Wet veilige jaarwisseling handhaven en strafbare feiten opsporen. Voor de politie ligt de nadruk op het opsporen van illegale productie, handel, illegaal transport en illegaal grootschalig bezit van categorie F2, F3 en F4 vuurwerk voorafgaand aan de jaarwisseling. Het is aan het bevoegd gezag om aanvragen voor ontheffingen te verlenen en te bekijken hoe de naleving van de verleende ontheffingen en de openbare orde tijdens de jaarwisseling wordt ingericht.
VNG-handreiking
Om gemeenten te ondersteunen stelt de VNG een handreiking op met praktische handvatten voor de inrichting van het proces rond de ontheffingsmogelijkheid. De handreiking wordt medio juli verwacht. De ontheffing is een bestuursrechtelijk besluit. Voor de bestuursrechtelijke naleving van de verleende ontheffing en de daarbij horende voorwaarden kunnen gemeenten toezichthouders aanwijzen. Daarvoor hebben zij geen opsporingsbevoegdheid nodig. De VNG heeft al meerdere webinars op bestuurlijk én ambtelijk niveau georganiseerd om kennis te delen over de inhoud van de ontheffingsbevoegdheid van de burgemeester. Ook zijn ervaringen en best practices gedeeld over eerdere lokale verboden, toen er geen landelijk vuurwerkverbod gold.
Afwegingskader voor gemeenten
De VNG-handreiking bevat daarnaast een afwegingskader dat gemeenten ondersteunt bij de beslissing om al dan niet ontheffingen te verlenen. Handhaafbaarheid is hier nadrukkelijk onderdeel van. De handreiking reikt gemeenten (juridische) instrumenten aan om invulling te geven aan de beleidsregel voor de burgemeester en de behandeling van ontheffingsaanvragen, inclusief een tijdlijn. Gezien de korte periode tussen de inwerkingtreding van de wet op 1 augustus 2026 en de jaarwisseling blijft de VNG gemeenten ook na publicatie van de handreiking ondersteunen.
Dwang uitoefenen op ouders
Verder kan de burgemeester in bepaalde gevallen dwang uitoefenen op ouders door bestuurlijke handhaving op lokale verbodsbepalingen voor de openbare orde en veiligheid. Daarnaast kan de burgemeester rechtstreeks aan ouders van kinderen onder de 12 jaar het bevel geven ervoor te zorgen dat kun kind zich niet onbegeleid op bepaalde plaatsen bevindt of ’s nachts op straat rondhangt. Bij overtreding van de APV kan de burgemeester een last onder dwangsom opleggen. Die zal voor ouders als dwangmaatregel worden ervaren, schrijft de minister, 'omdat zij in de praktijk een eventuele dwangsom vermoedelijk voor hun rekening zullen nemen'. In 2024 is een handreiking voor gemeenten beschikbaar gesteld met afwegingskaders voor ‘prudent gebruik’ van de last onder dwangsom.
Plaats als eerste een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.