Sinds 2 augustus zijn de nieuwe Europese transparantieregels voor AI van kracht. Inwoners die te maken krijgen met AI-content, zoals teksten, foto’s, video’s en stemmen die zijn gegenereerd door AI, moeten daarvan in veel gevallen op de hoogte worden gesteld. Hoe ga je daar als overheid mee om?
Voorkom boetes voor onduidelijke AI-content
Leuk, die AI-gegenereerde video van een Fins sprekende burgemeester, maar maak wel goed zichtbaar dat je AI hebt gebruikt.
AI-assistent moet herkenbaar zijn
Zet je als gemeente een AI-assistent in voor contact met inwoners, zoals een chatbot? Dan moeten inwoners dat wel weten. In artikel 50 van de A-verordening (AI Act) staat dat burgers in staat moeten zijn om te merken wanneer ze met een AI-systeem te maken hebben of worden blootgesteld aan synthetische content. Zorg dus dat de chatbot voor bezoekers van de gemeentewebsite duidelijk herkenbaar is als AI-toepassing.
Zorg dat de chatbot duidelijk herkenbaar is als AI-toepassing.
Watermerk voor AI-content
Belangrijk voor de afdeling communicatie: als je beelden of teksten met AI maakt, dan moeten ze in veel gevallen herkenbaar zijn als AI-content. Ook deepfakes moeten als zodanig herkenbaar zijn. Leuk, die video waarin de burgermeester zogenaamd Fins en Arabisch spreekt, maar zorg ervoor dat er onder inwoners geen verwarring kan ontstaan over het realiteitsgehalte ervan. Met een digitaal watermerk of andere technische markering houd je het voor burgers controleerbaar of ze AI-content krijgen voorgeschoteld.
Ook AI-teksten over onderwerpen van openbaar belang waar geen menselijke redacteur aan te pas is gekomen, moeten duidelijk als AI-tekst worden gelabeld. Om dit makkelijker te maken, heeft de Europese Commissie praktische richtlijnen en een vrijwillige gedragscode gepubliceerd. Die beschrijven hoe je AI-content kunt markeren en labelen en geven voorbeelden voor verschillende soorten diensten.
Vrijwillige iconen voor AI-content
Er zijn drie eenvoudige EU-iconen ontwikkeld die organisaties kunnen gebruiken om AI-gegenereerde beelden, video’s en teksten zichtbaar te markeren. Het gebruik van de iconen zelf is vrijwillig, maar de plicht om duidelijk te zijn over AI-content is dat niet.
Met het basis-icoon (AI generated) geef je aan dat AI betrokken bij de creatie van deepfake-content (afbeelding, audio, video) of gepubliceerde tekst. Het fully AI-Generated icoon (AI) kan worden ingezet bij volledig AI-gegenereerde video's, muziek of teksten. Heb je een tekst of beeld deels gemaakt of aangepast met behulp van AI? Gebruik dan het Partially AI-Modified icoon (AI modified).
Wie zich niet aan de transparantieregels houdt, kan te maken krijgen met stevige boetes tot 15 miljoen euro of 3 procent van de wereldwijde jaaromzet.
Dikke boetes
Toezicht op de naleving komt te liggen bij nationale markttoezichthouders, het AI-Office (voor bepaalde hoogrisico- en generatieve systemen) en de European Data Protection Supervisor voor EU-instellingen. Wie zich niet aan de transparantieregels houdt, kan te maken krijgen met stevige boetes tot 15 miljoen euro of 3 procent van de wereldwijde jaaromzet. In Nederland is de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) coördinerend toezichthouder op de AI-verordening.
Voor generatieve AI-systemen die al vóór 2 augustus 2026 op de markt zijn, geldt een overgangsperiode: zij moeten uiterlijk eind december 2026 voldoen aan de nieuwe markeringsplicht. Deepfakes die vóór die datum zijn geproduceerd hoeven niet met terugwerkende kracht te worden gelabeld, al moedigt de Commissie vrijwillige aanduiding wel aan.
Plaats als eerste een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.