Digitale autonomie vraagt om strategische keuzes

Organisaties zijn steeds afhankelijker van digitale technologie. Data, cloudplatforms, AI en andere systemen ondersteunen niet langer alleen de bedrijfsvoering, maar vormen de basis van besluitvorming, dienstverlening en veiligheid. Dat biedt kansen, maar maakt organisaties ook kwetsbaar. Wie houdt de regie wanneer systemen uitvallen, data niet betrouwbaar zijn of belangrijke leveranciers hun voorwaarden veranderen?

Digitale autonomie gaat over het vermogen om zelfstandig richting te geven aan het digitale handelen van een organisatie. Beschik je over voldoende keuzevrijheid, controle en mogelijkheden om van leverancier of technologie te veranderen? En weet je welke afhankelijkheden de continuïteit, veiligheid of strategische positie van jouw organisatie kunnen raken?

Volledige digitale onafhankelijkheid is meestal niet haalbaar en vaak ook niet wenselijk. Vrijwel iedere organisatie gebruikt externe infrastructuren, software, databronnen en platforms. Digitale autonomie betekent daarom niet dat je alles zelf moet ontwikkelen. Het gaat om bewuste keuzes: welke afhankelijkheden accepteer je, welke risico’s horen daarbij en wat is nodig om wendbaar en weerbaar te blijven?

Van technologie naar bestuur

Digitale autonomie wordt nog vaak gezien als een onderwerp voor de IT-afdeling. De gevolgen raken echter de hele organisatie. Wanneer een essentieel platform uitvalt, data ontoegankelijk zijn of een leverancier plotseling andere voorwaarden stelt, heeft dat directe gevolgen voor dienstverlening, besluitvorming en continuïteit.

Digitale autonomie is daarmee een strategisch en bestuurlijk vraagstuk. Organisaties moeten weten waar hun belangrijkste afhankelijkheden zitten, welke risico’s zich daar opstapelen en welke alternatieven beschikbaar zijn. De vraag is niet óf er iets misgaat, maar wanneer.

Op donderdag 5 november 2026 staat dit vraagstuk centraal tijdens het Risk & Resilience Festival op de campus van de Universiteit Twente. Wetenschappers, bestuurders en professionals onderzoeken hoe organisaties grip houden op digitale afhankelijkheden en hun veiligheid, continuïteit en veerkracht versterken.

Digitale autonomie ontrafeld

Een van de keynotes wordt verzorgd door Haroon Sheikh, hoogleraar aan de Vrije Universiteit Amsterdam, senior onderzoeker bij de WRR en filosoof. In zijn keynote Digitale autonomie ontrafeld: van afhankelijkheid naar strategische regie analyseert hij de digitale werkelijkheid aan de hand van het Stack-model.

Van infrastructuur en data tot platforms en applicaties laat Sheikh zien waar afhankelijkheden ontstaan, risico’s zich ophopen en organisaties de regie dreigen te verliezen. Vanuit zijn betrokkenheid bij Project Eurostack schetst hij bovendien richtingen voor een sterker en onafhankelijker Europees digitaal ecosysteem.

Bezoekers krijgen inzicht in hun eigen afhankelijkheden, de strategische keuzes die voor hen liggen en concrete aanknopingspunten om meer regie te nemen. Dit gaat niet om méér technologie, maar om controle, verantwoordelijkheid en keuzes durven maken.

De Universiteit Twente als casus

Tijdens de paneldiscussie wordt digitale autonomie tastbaar aan de hand van de Universiteit Twente. Strategische afhankelijkheden die raken aan academische vrijheid, kennisveiligheid en de continuïteit van onderwijs en onderzoek vragen om bewuste keuzes.

Daarbij moeten kosten, functionaliteit, gebruiksgemak, beschikbare expertise en risicoacceptatie tegen elkaar worden afgewogen. Welke keuzes kan de Universiteit Twente zelf maken? Wat moet het hoger onderwijs gezamenlijk organiseren? En welke rol heeft een technische universiteit bij het ontwikkelen en gebruiken van Europese of open alternatieven?

Naast de keynotes en paneldiscussie biedt het festival interactieve break-outsessies over onder meer digitale autonomie in de AI-stack, cybersecurity-interventies, strategische autonomie en veerkrachtige toeleveringsketens.

Verder verdiepen in digitale transformatie

Digitale autonomie vraagt om professionals die technologische ontwikkelingen kunnen vertalen naar strategische keuzes. Wil je meer grip krijgen op AI, digitalisering en de impact daarvan op jouw organisatie? Bekijk dan de opleidingen van de Universiteit Twente op het gebied van AI en digitale transformatie. Je verbindt actuele wetenschappelijke inzichten met jouw eigen praktijk en ontwikkelt de kennis om verantwoord richting te geven aan digitale verandering.