Tientallen Nederlandse gemeenten hebben AI-assistenten als ChatGPT en Perplexity onbedoeld de toegang tot hun websites ontzegd. Dat blijkt uit onderzoek van AI-Checker.nl onder alle 342 gemeenten. De blokkades waren veelal het gevolg van beveiligingsinstellingen bij websiteleveranciers, zonder dat gemeenten zich daarvan bewust waren.
Gemeenten blokkeren ChatGPT zonder dat zelf te weten
Door beveiligingsinstellingen van websiteleveranciers konden AI-assistenten tientallen gemeentelijke websites niet bezoeken.
Inmiddels zijn de meeste websites weer toegankelijk, maar bij zeven gemeenten kan ChatGPT nog altijd geen actuele informatie rechtstreeks van de gemeentelijke website ophalen. Daardoor bestaat het risico dat inwoners die AI gebruiken om gemeentelijke informatie te vinden, verouderde antwoorden krijgen.
Geen bewuste keuze tegen AI
Op 13 oktober bleken 38 gemeentelijke websites ontoegankelijk voor bepaalde AI-crawlers, terwijl gewone internetgebruikers en de zoekmachine van Google wel toegang kregen. Bij 31 gemeenten ging het om websites die gebruikmaken van een platform achter Microsoft Azure Front Door. De beveiliging daarvan liet bekende zoekmachines door, maar hield onbekende bots tegen. Ook AI-assistenten werden daardoor geweerd. De gemeente Groningen bevestigt dat de blokkade voortkwam uit de standaardbeveiliging van Microsoft Azure. Volgens de gemeente was het 'geen bewuste keuze van de gemeente en geen bewust beleid tegen AI'. Ook Zwolle wist aanvankelijk niet dat AI-assistenten werden geweerd. Na overleg met de websiteleverancier en hostingpartij zijn de instellingen volgens de gemeente aangepast.
Verouderde informatie
Bij een vervolgonderzoek op 26 oktober bleken de meeste problemen verholpen. ChatGPT kon inmiddels 30 van de 31 websites op het betreffende platform openen. Alleen bij Zwolle mislukte het rechtstreeks openen van de homepage nog. Zeven andere gemeenten bleven eveneens ontoegankelijk: Borsele, Goes, Kapelle, Noord-Beveland, Reimerswaal, Landsmeer en Steenbergen. Bij deze gemeenten kon ChatGPT geen berichten van de actuele gemeentelijke nieuwspagina ophalen. Zo verwees de assistent bij een vraag naar het laatste nieuws van Reimerswaal naar een bericht uit februari 2023, terwijl de gemeente op 26 oktober nog nieuwe berichten had gepubliceerd. Ook bij andere gemeenten presenteerde ChatGPT verouderde informatie.
Keuzes van websiteleveranciers
Het onderzoek laat daarmee zien hoe technische keuzes van websiteleveranciers gevolgen kunnen hebben voor de manier waarop inwoners gemeentelijke informatie vinden. Enschede verwees voor de blokkade naar gemeentelijke samenwerkingsorganisatie Dimpact. Volgens de gemeente was de beveiliging bedoeld om overbelasting door ongewenste bots tegen te gaan, niet om AI-assistenten specifiek buiten te sluiten. Bij Landsmeer bleek websiteleverancier GemeenteOplossingen bewust een groot aantal bots te blokkeren om de prestaties van websites te beschermen. De vijf Bevelandse gemeenten verklaarden eveneens niet bewust voor een blokkade te hebben gekozen. Waar de weigering bij deze websites precies ontstaat, kon het onderzoek niet vaststellen.
Toegang AI-crawlers controleren
Gemeenten kunnen overigens ook bewust besluiten AI-crawlers te weren, bijvoorbeeld omdat ze niet willen dat hun informatie wordt gebruikt om AI-modellen te trainen. Daarvoor bestaan afzonderlijke instellingen. Het blokkeren van AI-training hoeft niet te betekenen dat inwoners via ChatGPT geen actuele gemeentelijke informatie meer kunnen raadplegen. Volgens de onderzoekers is het daarom belangrijk dat gemeenten nagaan welke AI-crawlers hun websites daadwerkelijk kunnen bezoeken. Nu steeds meer mensen AI-assistenten gebruiken om informatie te zoeken, kunnen beveiligingsinstellingen die buiten het zicht van gemeenten zijn ingericht onbedoeld de bereikbaarheid van publieke informatie beperken.
Plaats als eerste een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.