Toch vergoeding voor toeslagenambtenaar

Een ambtenaar die betrokken was bij de toeslagenaffaire kan de beschuldigingen aan zijn adres niet meer aan. Hij neemt ontslag en wil van de Staat een beëindigingsvergoeding. Maar heeft de Staat naar hem wel verwijtbaar gehandeld?

Het is 2013 wanneer, naar aanleiding van de ‘Bulgarenfraude’, de Wet aanpak fraude toeslagen en fiscaliteit in werking treedt. Daarvoor wordt het Combiteam Aanpak Facilitators (CAF-team) opgericht. Simon Rouwert*, behandelfunctionaris bij de Belastingdienst MKB, wordt toegevoegd aan dit team.

Als controlespecialist onderzoekt hij de fiscale aangifte van een gastouderbureau. Dit onderzoek is uiteindelijk de aanleiding voor de toeslagenaffaire. Die maakt ongekend veel los, zoals aangiften en klachten tegen individuele ambtenaren – ook tegen Rouwert. Als die inzage in die beschuldigingen vraagt, krijgt hij nul op rekest. Hij vindt dat de Staat hem ‘als een baksteen heeft laten vallen’.

Rouwert verzoekt de kantonrechter (rechtbank Oost-Brabant) de arbeidsovereenkomst te ontbinden omdat de Staat ernstig verwijtbaar heeft gehandeld door hem – hoewel hij zijn werk goed deed – niet te beschermen tegen de onterechte beschuldigingen. Hij behoorde als fraude-expert in een veilige omgeving te kunnen werken, maar werd juist door de Staat in de rug aangevallen, zegt hij, terwijl hij zich als individuele ambtenaar nooit kon verdedigen. Dat hij publiekelijk aan de schandpaal is genageld, heeft geleid tot ernstige psychische klachten en reputatie- en gezondheidsschade.

Het basale vertrouwen in zijn werkgever, die zelfs aangifte tegen hem deed, en in de overheid is ernstig geschokt. De kantonrechter wijst het ontbindingsverzoek toe. Gelet op het grondrecht van arbeidskeuze dient een dergelijk verzoek door de werknemer in beginsel te worden gehonoreerd. Duidelijk is dat de verhoudingen tussen partijen ernstig verstoord zijn geraakt. Maar het gaat in deze zaak vooral om de financiële consequenties die Rouwert aan zijn verzoek stelt. Zo wil hij een transitievergoeding en een billijke vergoeding. Daarvoor geldt wel een wettelijke eis: de werkgever moet ernstig verwijtbaar hebben gehandeld.

Dat de Staat Rouwert niet of onvoldoende heeft beschermd, gaat de kantonrechter te ver. Er was wel publieke verontwaardiging over het CAF-team, maar uit de stukken blijkt niet dat wordt gesproken over individuele ambtenaren. Hoewel de communicatie van de staatssecretaris van Financiën de negatieve beeldvorming over het CAF-team niet heeft geholpen, is ook op meerdere momenten publiekelijk uitgesproken dat ambtenaren naar eer en geweten hebben gehandeld. Dat Rouwert meer steun had verwacht van de staatssecretaris, betekent niet dat de Staat ernstig verwijtbaar heeft gehandeld.

Ook vindt Rouwert dat de Staat tweeslachtig heeft gereageerd op de strafrechtelijke aangifte. Klopt, zegt de kantonrechter – maar ook dit betreft geen ernstig verwijtbaar handelen. De Staat heeft hem, vanuit zijn politieke verantwoordelijkheid en werkgeversverantwoordelijkheid zo veel mogelijk proberen te begeleiden en te ondersteunen.

Het grootste pijnpunt van Rouwert is dat hij het conceptadvies over de klachtenprocedure niet kon inzien, zodat hij zichzelf niet kon rehabiliteren. Ook dit volgt de kantonrechter niet: dit is slechts een aanname of gevoel, hoe vervelend dat ook is. Bovendien waren de klachten al ingetrokken. Ook hier treft de Staat geen blaam. Opgeteld: uit niets blijkt dat de Staat Rouwert niet of onvoldoende heeft beschermd tegen onterechte beschuldigingen. De Staat heeft niet ernstig verwijtbaar gehandeld. Hoewel de Staat dit niet verplicht was, krijgt Rouwert toch een transitievergoeding van 55.505 euro.