‘Eerst nullijn van tafel, dan hoger salaris bestuurder’

Pas als er gelijke maatstaven worden gehanteerd binnen de rijksoverheid, kan er een eerlijk gesprek worden gevoerd over herwaardering van politieke ambten. FNV Overheid roept het kabinet op eerst de nullijn van tafel te halen en voor een fatsoenlijk loonbod voor rijksambtenaren te zorgen, alvorens het salaris van bestuurders te verhogen.

Wrang moment

Zo reageert de vakbond op het advies van de adviescommissie rechtspositie politieke ambtsdragers (Arpa) dat afgelopen week is gepresenteerd. Daarin wordt onder meer voorgesteld om in drie jaar tijd de salarissen van ministers en staatssecretarissen met 15 procent te verhogen, van Eerste en Tweede Kamerleden met 12 procent, van raadsleden en wethouders in grote gemeenten met 18 procent en van volksvertegenwoordigers in de provincies en waterschappen met 15 procent. De vakbond noemt het ‘wrang’ dat de commissie haar advies juist presenteert op het moment dat duizenden rijksambtenaren actievoeren tegen de nullijn en voor fatsoenlijke waardering.

Pijnlijk om te lezen

Rijksambtenaren zijn op een nullijn gezet, waardoor zij dit jaar geen salarisverhoging en geen inflatiecorrectie krijgen en zij in koopkracht er juist op achteruit gaan. De nieuwe coalitie houdt deze bezuiniging van het kabinet-Schoof in stand, signaleert de vakbond. ‘Het is echt pijnlijk om dit advies te lezen terwijl onze leden actievoeren tegen de nullijn’, aldus Marcelle Buitendam, bestuurder FNV Overheid. ‘Als vakbond gunnen wij iedereen een fatsoenlijke beloning, maar het zou uitermate gênant zijn als de politieke top zichzelf een fraaie loonsverhoging toekent, terwijl tegen rijksambtenaren wordt gezegd: er is geen geld, ga maar even op een houtje bijten.’

Principiële kwestie

FNV Overheid is overigens niet tegen het herwaarderen van de beloning van politieke ambtsdragers. De vakbond ziet ook dat gemeenteraadsleden en provinciale statenleden er de afgelopen jaren veel taken bij hebben gekregen en de werkdruk ook daar hoog is. ‘En wie hard werkt en grote verantwoordelijkheid draagt, verdient een fatsoenlijke beloning. Dat geldt voor volksvertegenwoordigers en net zo goed voor ambtenaren.’ Het advies raakt echter aan een principiële kwestie, vindt de vakbond.

Geloofwaardigheid ondermijnd

Het kabinet verdedigt de nullijn namelijk met het argument dat de overheidsfinanciën geen ruimte bieden, maar als er wél ruimte blijkt te zijn voor structurele verhogingen aan de top, dan ondermijnt dat de geloofwaardigheid van de politiek, aldus de FNV. ‘Je kunt niet aan de ene kant spreken over noodzakelijke loonmatiging en aan de andere kant je eigen salaris fors verhogen’, zegt Buitendam. ‘Ambtenaren houden Nederland draaiende. Zij zorgen voor veilige grenzen, veilige gevangenissen, veilige wegen en betrouwbare dienstverlening. Waardering moet voor iedereen gelden, niet alleen voor de bovenste laag.’

Salaris kan best omhoog

Van demissionair minister van BZK Frank Rijkaart (BBB) mag de beloning van sommige politici best wat hoger, meldt het ANP. Rijkaart vindt dat bijvoorbeeld de beloning van bestuursleden van waterschappen ‘best wat omhoog kan’, maar zijn eigen salaris vindt hij ‘uitstekend’. Hij laat het vanzelfsprekend aan het volgende kabinet, dat over tien dagen beëdigd moet worden, over om de adviezen al dan niet op te volgen. Hij ziet wel dat er ‘enorme druk op sommige mensen komt’. Dat gaat niet alleen over de werkdruk, maar ook over hun veiligheid. Ook de advies commissie benoemde al dat veel politici te maken hebben met agressie, bedreigingen en intimidatie.