College Middelburg slikt dure nederlaag

Het college van Middelburg heeft ‘ernstig verwijtbaar’ gehandeld door een verstoorde arbeidsverhouding te laten ontstaan met gemeentesecretaris Aart van den Brink. Dat heeft de kantonrechter deze week bepaald. De gemeente is hierdoor tonnen kwijt aan een ‘billijke vergoeding’, een transitievergoeding en uitkeringskosten. En daar komen dan nog de juridische kosten bovenop.

Geld speelt geen rol

Maar geld speelt geen rol, stelt burgemeester Yvonne van Mastrigt in een reactie aan de PZC. ‘Het verschil van inzicht over de invulling van de functie van gemeentesecretaris is zo groot, dat een terugkeer niet mogelijk is’, stelt ze. ‘We gaan het eerst zorgvuldig afronden met de heer Van den Brink. En daarna gaan we naar de toekomst kijken en een nieuwe gemeentesecretaris aantrekken.’ Van den Brink is ‘volkomen tevreden’ met de uitspraak, al was hij liever weer aan het werk gegaan. ‘De rechter spreekt uit dat het niet deugt wat de gemeente heeft gedaan. Daar ging het mij om.’

Terugkeer uitgesloten

De gemeente schorste Van den Brink op 25 augustus 2025 en stelde vanaf 1 september Garmt Kolhorn aan als interim-gemeentesecretaris en algemeen directeur. De reden voor de schorsing was een ‘onoverkomelijk verschil van inzicht’, zei Van Mastrigt toen en die opvatting herhaalt ze nu. De rechter gaf de gemeente nog tot 17 februari de tijd om het ontbindingsverzoek in te trekken, maar dat is ‘uitgesloten’, zei de burgemeester al eerder en nu zegt ze opnieuw dat Van den Brink niet zal terugkeren. ‘We gaan ook niet in hoger beroep. Het is goed zo.’

Hoge kosten

Het contract wordt dan ontbonden per 1 juli 2026 wegens een verstoorde arbeidsrelatie en vervolgens moet de gemeente vanwege ‘ernstig verwijtbaar gedrag van het college Van den Brink een billijke vergoeding van 120.000 euro en een transitievergoeding van 80.000 euro betalen en en (cao)uitkeringen die kunnen oplopen tot 420.000 euro. ‘Dat komt bovenop het volledige salaris dat mij moet worden betaald vanaf de datum van mijn schorsing’, schrijft hij aan Binnenlands Bestuur. ‘Dat wordt dan samen tegen de acht ton.’ Daarnaast wijst hij nog op de ‘zeer hoge advocaatkosten’ voor de gemeente en de kosten voor de interim-secretaris.

Geen bewijs voor disfunctioneren

Het college is op alle punten in het ongelijk gesteld door de rechter. Van den Brink zou besluiten hebben genomen die tegen de wens en de belangen van de bestuurders in gingen, maar volgens de rechter had het college dan zelf eerder en duidelijker moeten ingrijpen. En dat is niet gebeurd, dus pleit dat de gemeentesecretaris vrij. De rechter ziet geen onoverkomelijk verschil van inzicht tussen het college en de gemeentesecretaris over zijn werk en de koers van de ambtelijke organisatie. Verder is er geen bewijs voor ‘disfunctioneren’ van Van den Brink, aldus de rechter, waarbij zij wijst op de positieve beoordelingsgesprekken die hij al jarenlang had gekregen. Hij zat al 19 jaar op zijn plek.

Alleen verliezers

‘Per saldo zijn er in deze zaak alleen verliezers’, zegt Van den Brink in een interview met de PZC. Maar hij voelt zich ‘wel heel sterk gerehabiliteerd’ door de uitspraak van de rechter. ‘In die zin voel ik me winnaar.’ Dat het soms ‘schuurde’ tussen hem en het college had puur te maken met het relationele aspect, zegt hij in hetzelfde interview. ‘Het ging om de druk vanuit het college op de ambtenaren.’ Van den Brink vond dat hij het voor zijn mensen moest opnemen. ‘Dat heb ik gedaan. En soms stevig ook. Misschien had ik soms een andere toon moeten aanslaan. Maar had ik minder voor de mensen moeten opkomen? Nee, dat vind ik niet. Ik heb het uit overtuiging gedaan.’

Besluit moest genomen worden

Coalitiepartijen laten tegenover de PZC weten nog vierkant achter het besluit van het college te staan. ‘Het geheel overziende, was het een besluit dat genomen moest worden’, aldus Caroline Diepeveen (GL/PvdA). ‘Het college moet dit nog wel een keer goed naar buiten toe uitleggen.’ Niet ingrijpen was misschien nog wel duurder geweest, schat Jesse Aarnoutse (LPM) in. ‘Een gemeentesecretaris stuurt een grote organisatie aan’, zegt hij. ‘Als dat niet goed gebeurt, had het veel meer geld kunnen kosten. Alleen is dat dan niet zichtbaar.’

Publiekelijk verantwoorden

De oppositie oordeelt harder: ‘De uitspraak bevestigt dat de gemeente ernstig in gebreke is gebleven’, zegt Jonathan Schroevers (SGP) tegen dezelfde krant. ‘Hiervoor moet publiekelijk verantwoording worden afgelegd.’ Voor de VVD blijft de zweem hangen dat ‘als je kritisch bent op het college dat gevolgen kan hebben voor je baan’, aldus Alex Wöhler. Oppositiepartijen willen opheldering over de opmerking van burgemeester Van Mastrigt over dat ‘geld geen rol speelt’. Uitzondering bij de oppositiepartijen is de SP. Die kan zich wel voorstellen dat dit moest gebeuren, stelt Huib Ghijsen. ‘Maar dat heeft veel te lang geduurd. De manier waarop dat is gedaan, is wel voor verbetering vatbaar.’