De gemeente Utrecht zal moeten snijden in haar ambities of extra geld moeten zien te vinden om ze te realiseren. Die waarschuwing doet de gemeentesecretaris in een ambtelijk overdrachtsdossier aan de nieuwe raad.
Utrecht moet volgens ambtelijke top pas op de plaats maken
Eigenlijk, zo waarschuwen de ambtenaren, heeft de gemeente tot 2040 te veel grote investeringen op het programma staan.
Tekort
De gemeente, zo stelt gemeentesecretaris Michiel Ruis namens de ambtelijke organisatie, is op veel gebieden zeer ambitieus. ‘We zullen echter een pas op de plaats moeten maken en zeer kritisch moeten kijken naar onze ambities en de benodigde ontwikkelingen’, schrijft hij. ‘In alle jaren vanaf 2027 is er sprake van een tekort.’
Voor het oplossen van dat tekort zijn ambtelijk voor 300 miljoen euro aan heroverwegingen op een rij gezet – keuzemogelijkheden voor het nieuwe stadsbestuur om met beleid te stoppen om op die manier geld vrij te spelen voor nieuw beleid of voor het oplossen van de noodzakelijke knelpunten. Die waslijst bevat een reeks opties die gaan van het sluiten van een zwembad tot verhoging van de onroerendezaakbelasting.
Realisme nodig
Eigenlijk, zo waarschuwen de ambtenaren, heeft de gemeente tot 2040 te veel grote investeringen op het programma staan. ‘Met de huidige ambities, budgetten en financiële spelregels is het niet mogelijk planmatig, doeltreffend en efficiënt te werken aan de toekomst van de stad. Hierin is óf bijsturing nodig, óf we moeten de gevolgen accepteren als deze uitblijft’, zo staat in het overdrachtsdossier. ‘Bij het maken van deze keuzes is meer scherpte en realisme nodig in tijd, geld, ruimteclaims en capaciteit.’
Personele capaciteit
Daarbij zal ook rekening moeten worden gehouden met de personele capaciteit, want dat is behalve het financiële tekort een belangrijke beperkende factor bij het bepalen van de ambities en opgaven. ‘Het is niet in overvloed voorhanden. De krappe arbeidsmarkt en het hoge verzuim zijn hierbij de grootste uitdagingen in de komende jaren. De beschikbaarheid van de personele capaciteit bepaalt namelijk de mogelijkheden van uitvoerbaarheid. Dit betreft niet uitsluitend de kwantiteit – aantal medewerkers – maar ook de kwaliteit’, aldus de ambtelijke brief.
Kwantiteit en kwaliteit van de gehele bedrijfsvoering zijn belangrijke aspecten bij het bepalen van de ambities en opgaven. Beide aspecten zijn volgens de ambtenaren in afgelopen jaren beperkt meegewogen door de raad. ‘De ontwikkelingen van buiten (maatschappelijk, opkomst van AI, etcetera) zorgen ervoor dat ook de organisatie in steeds hoger tempo flexibel, veerkrachtig en risicobewust moet zijn.’
Knelpunten
Nu al knelt het, volgens de ambtenaren. Mede daarom doen ze een oproep om bij nieuwe ambities ook rekening te houden met de benodigde inzet van medewerkers. Met name op het gebied van digitalisering loopt de organisatie van de gemeente Utrecht volgens de ambtenaren achter. Ze wijzen op een vastlopende dataketen, technisch achterblijvende datavoorziening ‘waardoor analyses, dashboards en AI-toepassingen niet structureel geproduceerd of beheerd kunnen worden’ en een te grote afhankelijkheid van marktpartijen voor AI-expertise. Door een achterblijvend digitaal werklandschap verlaten talentvolle data- en AI-professionals nu de organisatie.
Reacties: 1
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.
Alles draait om de financiële dekking van de jaarlijkse exploitatie (begroting) en de totale jaarlijkse kapitaallasten van de investeringen (groot onderhoud en renovatie van bestaande projecten en van nieuwe projecten). De kapitaalinvesteringen worden opgenomen in een investeringsplan en gerealiseerd in relatie met de prioriteitstelling en afgestemd op het beschikbare personeel. Simpeler kunnen we het niet maken.