Als mensen aan een chatbot vragen op welke partij ze moeten stemmen bij de gemeenteraadsverkiezingen, krijgen ze vrijwel nooit het advies om op een lokale partij te stemmen. Dat concludeert de Autoriteit Persoonsgegevens. Die is niet alleen de toezichthouder op privacy, maar ook op kunstmatige intelligentie (AI).
Stemadviezen chatbots negeren lokale partijen
Chatbots zijn niet geschikt om stemadvies te geven, concludeert de Autoriteit Persoonsgegevens.
1 procent lokaal
De waakhond chatte met vijf veelgebruikte AI-chatbots. Dit zijn de Amerikaanse diensten ChatGPT van het bedrijf OpenAI, Claude van Anthropic, Gemini van Google en Grok van xAI, en het Franse platform Mistral. Wanneer een chatbot mensen een eerste keuze meegaf voor de gemeenteraadsverkiezingen van volgende week, was dit in 1 procent van de gevallen een lokale partij. Bij de vorige verkiezingen haalden lokale partijen 36 procent van de stemmen.
Onbetrouwbaar
AP-voorzitter Aleid Wolfsen zegt dat de chatbots onbetrouwbaar zijn en dat ze een vertekend beeld van het politieke landschap geven. ‘Wanneer lokale partijen nauwelijks in stemadviezen voorkomen, krijgen kiezers geen goed beeld van waaruit zij kunnen kiezen’, stelt Wolfsen. De autoriteit ziet een risico ‘dat kiezers op basis van niet-volledige of verkeerde informatie een stem uitbrengen’.
Onbedoeld benadeeld
Volgens de AP krijgen zulke chatbots veel openbare gegevens van het internet voorgeschoteld om ze te trainen. Daarin staat relatief weinig informatie over lokale partijen. Die kunnen daardoor ‘onbedoeld worden benadeeld’, aldus de toezichthouder. Kiezers weten ook niet waarop de adviezen gebaseerd zijn. De waakhond roept kiezers op om chatbots niet te gebruiken voor stemadviezen en wil dat de makers ervan maatregelen nemen om te voorkomen dat de chatbots adviezen geven.
Willekeur
Dat mensen hun stem bepalen op basis van advies van een AI-chatbot baart minister van Binnenlandse Zaken Pieter Heerma zorgen. In aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen van woensdag roept hij burgers op zich ervan bewust te zijn dat dit stemadvies door kunstmatige intelligentie niet betrouwbaar is.
‘Het laat indringend zien dat het advies dat er komt deels op willekeur gebaseerd is.’ De uitkomst is ‘niet betrouwbaar, transparant en begrijpelijk’, concludeert de minister.
Plaats als eerste een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.