Overslaan en naar de inhoud gaan

Regio telt, rijk stelt

In het coalitie akkoord Aan de slag buitelen de goede voornemens op dat vlak over elkaar heen. Maar schijn bedriegt.

Niet langer tegenover elkaar staan, maar eendrachtig samen werken. Dat is kort gezegd de lijn die de coalitie van D66, CDA en VVD voorstaat in de relatie tot gemeenten en regio’s. In het coalitie akkoord Aan de slag buitelen de goede voornemens op dat vlak over elkaar heen. Het regent regionale agenda’s, regionale oplossingen, steunen op kennis en kunde van de regio bij de aanpak van regionale uitdagingen.

Coalitieakkoord kabinet-Jetten

Op het eerste gezicht heeft het er zo alle schijn van dat Jetten c.s. gehoor geven aan de aanbevelingen in Elke regio telt, het gezamenlijke adviesrapport van de Raad voor het Openbaar Bestuur, de Raad voor de leefomgeving en de infrastructuur en de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving.

Maar schijn, zo weten we, kan bedriegen. Want wat te denken van de passages in hetzelfde coalitieakkoord die getuigen van een (nog) sterkere centrale sturing vanuit Den Haag? Op het gebied van woningbouw worden van rijkswege niet alleen aantallen en plekken vastgelegd, maar ook termijnen. Alle lokale bovenwettelijke duurzaamheidseisen mogen de prullenbak in. Er komt uniforme regelgeving voor bouwnormen en vergunningprocedures, ‘zodat overal hetzelfde geldt.’ Landelijke doelen en zoneringen op het gebied van stikstof en natuur maken hun opwachting. Voor lokaal armoede-, schulden- en re-integratiebeleid geldt hetzelfde: het moet meer geüniformeerd.

Lokale beleidsvrijheid maakt plaats voor nationale standaarden

Lokale beleidsvrijheid maakt dus op veel terreinen plaats voor nationale standaarden. Dat houdt in dat er voor lokale politieke afwegingen steeds minder plek is. In die zin mag het niet verbazen dat er in het coalitieakkoord geen gewag wordt gemaakt van een verruiming van het lokaal belastinggebied.

Het belangrijkste overheidsnieuws van de dag

Schrijf je in voor de Binnenlands Bestuur nieuwsbrief

Want waarom zou je ook? Lokale overheden worden nog meer uitvoeringsloketten van het rijk dan ze nu al zijn. Een grove schatting is dat nu al 80 tot 85 procent van de taken op gemeentelijk niveau valt in de categorie medebewindstaken, waarbij de rijksoverheid gemeenten verplicht tot uitvoering van nationaal beleid en wettelijke regelingen. Verdere inperking van de lokale autonomie, zoals in Aan de slag gepredikt, betekent automatisch een devaluatie van mijn stem bij de gemeenteraadsverkiezingen op 18 maart.

En toch ga ik, tegen beter weten in.

Het belangrijkste overheidsnieuws van de dag

Schrijf je in voor de Binnenlands Bestuur nieuwsbrief

Politiek-bestuurlijke sensitiviteit

Politiek-bestuurlijke sensitiviteit

Mis je de vaardigheden om effectief te navigeren in een politiek-bestuurlijke omgeving met toenemende centrale sturing? Ontwikkel je sensitiviteit en invloed.

schrijf u vandaag nog in

Reacties: 1

U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.

P. Smit

Ik ga ook stemmen al was het alleen maar om proberen te voorkomen dat 'aan de slag' uitmondt in 'de aanslag', want daar heeft dit coalitieakkoord meer van weg.

Op 24 februari 2026, 10:44

Melden als ongepast

Door u gemelde berichten worden door ons verwijderd indien ze niet voldoen aan onze gebruiksvoorwaarden.

Schrijvers van gemelde berichten zien niet wie de melding heeft gedaan.

Bevestig jouw e-mailadres

We hebben de bevestigingsmail naar %email% gestuurd.

Geen bevestigingsmail ontvangen? Controleer je spam folder. Niet in de spam, klik dan hier om een account aan te maken.

Er is iets mis gegaan

Helaas konden we op dit moment geen account voor je aanmaken. Probeer het later nog eens.

Maak een gratis account aan en geniet van alle voordelen:

Heeft u al een account? Log in

Maak een gratis account aan en geniet van alle voordelen:

Heeft u al een account? Log in