Het beeld van de provincie en het waterschap als apolitiek domeinen waarin pragmatisch oplossingen worden gezocht voor technische problemen, moet worden heroverwogen. Dat zeggen de Leidse politicologen Simon Otjes en Tim Mickler in hun hoofdstuk ‘Polarisatie in de polder’ in de Basismonitor Politieke Ambtsdragers 2025 in provincies en waterschappen.
Provincie en waterschap niet langer ‘apolitiek’
Er is polarisatie in de polder, concluderen twee politicologen als ze provincies bezien. 'Heroverweeg het beeld van hen.'
Sterk gepolariseerd
De regionale ambtsdragers doen als vertegenwoordigers niet onder voor landelijke of gemeentelijke politici, concluderen de twee. Maar vooral bij provinciespecifieke stellingen (over natuur, klimaat, landbouw) blijkt dat de opvattingen van provinciale ambtsdragers sterk gepolariseerd zijn. Vaak vertonen de verdelingen een u-vorm, met BBB'ers aan de ene kant van het spectrum en GroenLinksers, leden van de Partij voor de Dieren en D66 aan de andere kant, stellen ze vast. Kiezers concentreren zich vooral in het midden.
Polarisatie in de polder
Otjes en Mickler vinden een opvallende uitkomst: provinciale ambtsdragers als geheel zijn op deze specifieke thema's minder representatief voor burgers dan Tweede Kamerleden op landelijke politieke thema's in de laatste meting in 2017. Kiezers maakten een inhoudelijke keuze, maar kozen vaak voor partijen waarvan de Statenleden zich (anno 2025) extreem opstelden. ‘Kortom: Polarisatie in de polder.’ Maar wat is het gevolg van deze duidelijke polarisatie op provinciale thema's voor de politieke verhoudingen?
Alles wijst erop dat de provincies, ondanks grote inhoudelijke verschillen, toch stabiel bestuurd kunnen worden
Simon Otjes en Tim Mickler, Basismonitor Politieke Ambtsdragers 2025 in provincies en waterschappen
Uitgesproken opinies
Om dat te achterhalen is het volgens de onderzoekers belangrijk om dit opinieonderzoek aan gedragsmatig onderzoek te koppelen. Er zijn in ieder geval genoeg vragen te stellen. Zijn GroenLinksers en BBB’ers met hun uitgesproken opinies in staat om inhoudelijk samen te werken? Hoe verloopt de samenwerking in de Staten? En in de colleges, want in vijf van de twaalf provincies werken GroenLinksers en BBB’ers samen? Gaat de beleidsmatige polarisatie samen met affectieve polarisatie, waarbij inhoudelijke verschillen samengaan met een emotionele aversie, of zien politici ondanks hun grote inhoudelijke verschillen elkaar wel als goede collega's?
Stabiel bestuur
Volgens de onderzoekers moeten we het beeld van de provincie als apolitiek domein, waar men pragmatisch oplossingen zoekt voor technische problemen, in elk geval heroverwegen. Maar mochten de vertegenwoordigers en bestuurders van deze partijen ondanks de inhoudelijke polarisatie wel fatsoenlijk en redelijk met elkaar omgaan, dan zijn er mogelijk belangrijke lessen te leren over het functioneren van de consensus-democratie die weer relevant zijn voor de landelijke politiek, aldus Otjes en Mickler. ‘Alles wijst erop dat de provincies, ondanks grote inhoudelijke verschillen, toch stabiel bestuurd kunnen worden.’
Waterschap minder extreem
In vrijwel alle opzichten lijken ambtsdragers in het waterschap minder extreem dan in de provincie. Voor wat betreft de inhoudelijke opvattingen vormen ambtsdragers in het waterschap als geheel een goede afspiegeling van de Nederlandse bevolking als geheel. Dat geldt zowel voor de links-rechts-dimensie, als voor regionaal ressentiment, als voor de meer concrete waterschapsvraagstukken. Kortom: ambtsdragers in het waterschap lijken qua opvattingen goede volksvertegenwoordigers.
Plaats als eerste een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.