Voor de (nationale) veiligheid stellen de aanstaande coalitiepartijen 300 miljoen euro beschikbaar in 2027 oplopend naar structureel 600 miljoen euro vanaf 2030. Vanaf dan gaat maar liefst 512 miljoen euro naar de politie. ‘De behoeften van de politie en het lokale gezag om de openbare orde op straat, in onze wijken en online goed te kunnen handhaven zijn leidend.’
Politie krijgt er structureel half miljard bij
De wensen van de politie worden op termijn ingewilligd: er komt vanaf 2030 jaarlijks een half miljard bij, onder meer voor meer wijkagenten.
Financieel gat
De aanstaande coalitiepartijen lijken aan te slaan op de oproep van oud-informateur Sybrand Buma, de burgemeester van Leeuwarden, die op Prinsjesdag nog fijntjes wees op de (toekomstige) tekorten bij de politie. Het financiële gat in de begroting van de politie voor 2026 is 86 miljoen euro en loopt de komende jaren op naar 350 miljoen euro, maar het demissionaire kabinet komt niet met extra geld, stelde hij vast. ‘Dit probleem blijft teveel onder de radar.’
Meer wijkagenten
De aanstaande coalitiepartijen schrijven dat ze de politie willen ondersteunen en dat zij daarom met meer dan een half miljard investeren in de volle breedte in de operationele slagkracht en organisatie van de politie, althans vanaf 2030. Het begint in 2027 met een totale investering van 300 miljoen voor veiligheid en loopt met 100 miljoen per jaar op tot 600 miljoen in 2030. De investeringen moeten zich vertalen in meer wijkagenten, het opleiden van cyber- en zedenrechercheurs en inzet op meer politieposten. ‘Daarnaast investeren we ook in uitbreiding van gewelds- en verdedigingsmiddelen van de ME.’
Bevoegdheden voor burgemeesters
De partijen noemen demonstreren een fundamenteel recht, ‘maar soms slaat het door in grootschalige verstoring van de openbare orde’. ‘Om dit belangrijke recht te waarborgen gaan we de Wet Openbare Manifestaties aanpassen.’ Burgemeesters krijgen bevoegdheden tot bestuursrechtelijke handhaving of verplaatsing. ‘Ook herzien we de strafbepalingen van de wet, waardoor de strafrechter strafbare feiten gepleegd tijdens demonstraties zwaarder weegt.’
Boa's krijgen bodycam
De partijen vinden dat de politie en het lokaal gezag goed toegerust moeten zijn om de openbare orde te handhaven ‘met alle bevoegdheden en middelen die zij nodig achten’. ‘Boa's en politieagenten die dat nodig hebben voor de uitvoering van hun taak krijgen een bodycam zodat ze veiliger kunnen werken.’ Ook voor preventie is aandacht, want het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid en het programma Preventie met Gezag worden voortgezet.
We evalueren het wietexperiment en bepalen op basis daarvan de vervolgstappen
Ingrijpen via bemoeizorg
Verder moeten mensen met verward of onbegrepen gedrag beter worden geholpen om overlast te voorkomen. Dat moet resulteren in meer mogelijkheden voor burgemeesters om via bemoeizorg in te grijpen en meer crisisplekken te realiseren. Om hooliganisme te bestrijden rond voetbalstadions moet er een boetesysteem voor clubs komen wanneer politie-inzet zelfs binnen het stadion nodig is. De strijd tegen georganiseerde misdaad wordt voortgezet, ‘geïnspireerd op de Italiaanse anti-maffia-aanpak’.
Betere beveiliging belangendragers
Het woord ‘ondermijning’ komt maar mondjesmaat voor in de veiligheidsparagrafen. Er wordt geïnvesteerd in het stelsel van bewaken en beveiligen, ‘om tegenwicht te bieden aan de toegenomen dreiging tegen bijvoorbeeld politici, journalisten en advocaten’. De dreiging tegen belangendragers komt deels vanuit criminele netwerken die de democratische rechtsorde willen ondermijnen, schrijven de partijen. ‘Naast het werk van de Nationale Politie en het OM, die hiertegen optreden, zal de AIVD binnen het huidige mandaat een versterkte bijdrage leveren aan het duiden van dreigingen en het samenbrengen van relevante inlichtingen.’
Wietproef voortgezet
Met het ‘strak gereguleerde gedoogbeleid’ rond softdrugs gaan de partijen voorlopig door, al wordt het experiment gesloten cannabisketen voortgezet. Dit experiment moet laten zien dat regulering tot meer veiligheid en gezondheid leidt. ‘We evalueren het en bepalen op basis daarvan de vervolgstappen.’ Waar D66 nog experimenten met regulering van xtc voorstelde, is de lijn in het coalitieakkoord dat het gebruik van harddrugs wordt ‘gedenormaliseerd’ en de handel en verkoop worden aangepakt.
Er wordt 10 miljoen euro uitgetrokken voor de aanpak van femicide
Stop geweld tegen vrouwen
Verder wordt de minimumleeftijd voor sekswerk worden verhoogd van 18 naar 21 en wordt de rechtspositie van sekswerkers versterkt. De partijen sturen aan op een ‘pooierverbod’. Opvallend tot slot is de aparte paragraaf ‘stop geweld tegen vrouwen’, waarin een ‘duidelijker en daadkrachtiger aanpak van huiselijk en gendergerelateerd geweld’ wordt voorgesteld, ‘zodat vrouwen en meisjes overal veilig kunnen zijn’. Er komt een nationaal actieplan en een nationaal coördinator. Ook introduceren de partijen ‘Clare’s Law’, het recht op informatie over gewelddadige partners, en een aparte strafbaarstelling voor psychisch geweld. Er wordt 10 miljoen euro uitgetrokken voor de aanpak van femicide.
Enorm blij
Regioburgemeesters laten in een reactie op het ANP weten ‘enorm blij’ te zijn dat de nieuwe coalitie ‘fors investeert met 512 miljoen euro structureel in de rechtsstaat en de politie’. ‘Wij verwelkomen de investeringen in onze veiligheid en weerbaarheid’, aldus Hubert Bruls, burgemeester van Nijmegen en voorzitter van de regioburgemeesters. Eerder hadden zij daar, in gelijke bewoordingen als Buma, grote zorgen over. Volgens Bruls is er een grote opgave voor de politie om de basis op orde te brengen en tegelijk nog op een aantal onderdelen noodzakelijke investeringen te doen. ‘Dit moet zorgvuldig gebeuren. Een politie dicht bij onze burgers en zichtbaar aanwezig in onze straten en wijken en online.’ Middelgrote gemeenten kennen een perfecte schaal om ondermijning aan te pakken, reageert de M50. ‘Dit vraagt om een evenredige verdeling van politiecapaciteit, waarbij inwoneraantallen niet de enige bepalende factor zijn.’
Bij de tijd brengen
De politie zelf is ‘blij en opgelucht’ dat het nieuwe kabinet (op termijn, WB) 512 miljoen euro per jaar wil investeren in de politie. Met het geld komt er financiële ruimte om de kwaliteit van het politiewerk te verbeteren en de organisatie ‘bij de tijd te brengen’. ‘Dit draagt direct bij aan de veiligheid in ons land’, zegt korpschef Janny Knol, aldus het ANP. De politie zei eerder jaarlijks structureel minstens 350 miljoen euro extra nodig te hebben om alle taken goed te kunnen uitvoeren. Dat tekort is nu weggenomen. ‘Met de voorgenomen investering van 512 miljoen euro kunnen we ook inzetten op de gewenste versterking van bijvoorbeeld cyber- en zedenrechercheurs.’ Volgens haar blijft modernisering van de politieorganisatie ook noodzakelijk, zoals de digitalisering van het politiewerk.
Plaats als eerste een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.