Het kabinet wil burgemeesters meer wettelijke bevoegdheden geven om op te treden bij demonstraties die uit de hand lopen. Minister Heerma van Binnenlandse Zaken en minister Van Weel van Justitie en Veiligheid hebben de Tweede Kamer hierover vandaag per brief geïnformeerd.
Meer bevoegdheden burgemeesters bij rellen tijdens demonstraties
Het aantal demonstraties waarbij ongeregeldheden plaatsvinden zijn de afgelopen jaren sterk toegenomen.
Aanleiding zijn de recente ernstige incidenten bij demonstraties. Hoewel het aantal demonstraties de afgelopen tien jaar meer dan verdrievoudigd is en de meeste vreedzaam verlopen, is ook het absolute aantal demonstraties met ongeregeldheden toegenomen. De plannen van het kabinet sluiten aan bij aanbevelingen uit recent WODC-onderzoek. In dat onderzoek werd gesteld dat beperking van het demonstratierecht niet nodig is, wanneer burgemeesters voldoende tools hebben om in te grijpen wanneer een demonstratie uit te hand loopt.
Gedwongen verplaatsing en noodbevoegdheid
Het kabinet wil een wettelijke grondslag in de Gemeentewet opnemen waarmee burgemeesters demonstranten en andere groepen gedwongen kunnen verplaatsen. Daarnaast wordt onderzocht of een noodbevoegdheid in de Wet openbare manifestaties (Wom) haalbaar is. Met die bevoegdheid kunnen burgemeesters bij ernstige verstoringen van de openbare orde sneller en gerichter ingrijpen dan op basis van de huidige wetgeving mogelijk is.
Minister Heerma benadrukt dat de nieuwe bevoegdheden proportioneel moeten zijn. ‘We willen met de maatregelen het demonstratierecht niet ondergraven maar juist verstevigen’, aldus de minister.
Zwaarder straffen bij blokkades en rellen
Naast de bestuurlijke kant wil het kabinet ook het strafrechtelijk instrumentarium aanscherpen. De strafbepaling in de Wom wordt herzien zodat rechters strafbare feiten die tijdens demonstraties worden gepleegd zwaarder kunnen meewegen. Uit het WODC-onderzoek blijkt dat internationale mensenrechtenverdragen daarvoor meer ruimte bieden dan de huidige rechtspraktijk laat zien.
Minister Van Weel richt zich nadrukkelijk op activisten die infrastructuur blokkeren, zoals de afgelopen tijd gebeurde bij demonstraties van Extinction Rebellion. Snelwegen en spoorlijnen zijn volgens hem geen geschikte demonstratielocaties. Overtreders moeten sneller, vaker en zwaarder worden bestraft en ook opdraaien voor de veroorzaakte schade. stelt de minister.
Plaats als eerste een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.