Gemeenten moeten worden verplicht om mantelzorgers een vast basispakket aan ondersteuning te bieden. Dat moet in ieder geval bestaan uit respijtzorg, hulp bij regelzaken en psychische ondersteuning. Ook zou iedere gemeente één centraal aanspreekpunt voor mantelzorgers moeten krijgen. Dat adviseert het Sociaal en Cultureel Planbureau.
SCP: verplicht gemeenten tot basisaanbod voor mantelzorgers
Gemeenten moeten aan de bak om meer werk te maken van ondersteuning aan mantelzorgers, stelt het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP).
Geen vrije reserve
Het SCP waarschuwt in het rapport ‘Mantelzorg versterken met het oog op de toekomst’ dat de overheid mantelzorg niet als een ‘vrije reserve’ aan zorgcapaciteit moet beschouwen. Door de vergrijzing neemt de zorgvraag toe, terwijl tekorten in de professionele zorg een steeds groter beroep op familie, vrienden en andere naasten noodzakelijk lijken te maken. Veel mensen willen wel helpen, maar ‘bereidheid is niet hetzelfde als doen’. Tijd, gezondheid, werk en gezin begrenzen de mogelijkheden.
Grote verschillen tussen gemeenten
Gemeenten hebben volgens het SCP een belangrijke verantwoordelijkheid om te voorkomen dat mantelzorgers overbelast raken. Van de mantelzorgers voelt 11 procent zich ernstig belast. Tegelijkertijd zijn er grote verschillen tussen gemeenten in de beschikbaarheid en kwaliteit van ondersteuning. Het SCP bepleit daarom een landelijk kader met minimumnormen, waarbinnen ruimte blijft voor lokaal maatwerk. Het Rijk moet zorgen voor structurele financiering.
MantelzorgNL onderschrijft die analyse. Volgens de belangenorganisatie heeft iedere gemeente nu een eigen beleid en blijven de verschillen groot, ondanks landelijke afspraken. ‘Terwijl het niet anders is om een vader met dementie te hebben in Maastricht of Groningen’, zegt bestuurder Esther Hendriks.
Een belangrijk onderdeel van het gemeentelijke basisaanbod moet respijtzorg zijn. Gemeenten moeten regelen dat mantelzorgers tijdelijk kunnen worden vervangen, zodat zij tijd krijgen om op adem te komen. Daarnaast zouden zij verplicht psychische ondersteuning en ‘regelhulp’ moeten aanbieden. Lokale overheden moeten bovendien actiever bekendheid geven aan de beschikbare ondersteuning.
Buurtverbinder
Het SCP ziet daarnaast een rol voor gemeenten in buurten en wijken. Zij zouden structureel moeten investeren in ‘buurtverbinders’, zoals buurtconciërges, dorpsondersteuners en opbouwwerkers. Die kunnen mensen die hulp nodig hebben koppelen aan buurtbewoners die bereid zijn hulp te bieden. Daarvoor zijn structurele financiering, gemeentelijke ondersteuning en samenwerking met zorg- en vrijwilligersorganisaties nodig.
Landelijk zijn eveneens maatregelen nodig. Zo pleit het SCP voor uitbreiding van het wettelijk recht op betaald mantelzorgverlof. Ruim een kwart van de werkende mantelzorgers heeft problemen met de combinatie van werk en zorg. mantelzorg-versterken-met-het-o…
Het SCP benadrukt dat informele hulp geen vervanging mag worden van professionele zorg. Eerst moeten de randvoorwaarden voor mantelzorg op orde zijn. Pas dan kan volgens het planbureau sprake zijn van toekomstbestendige mantelzorg.
Plaats als eerste een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.