Gemeenten begroten het niet-gebruik van inkomensregelingen en het CJIB maakt de begroting rond met boetes. Dat moet stoppen, vindt Humanitas. Directeur Jerzy Soetekouw pleit voor het afschaffen van incassokosten, in ieder geval voor mensen onder het sociaal minimum, en een verbod op het begroten van niet-gebruik door gemeenten. ‘Dit is pervers.’
‘Pervers verdienmodel is er ook bij de overheid’
Verbied incassokosten en stop het begroten op niet-gebruik van armoederegelingen, zegt Humanitas.
Incassobureaus
Dat commerciële incassobureaus geld verdienen aan mensen met schulden staat buiten kijf. Soetekouw gaat een stap verder. ‘Incassobureaus hebben een direct belang bij het voortbestaan van schulden. Hoe langer iemand vastzit, hoe hoger de opbrengst.’ Hoe hij dat hard maakt? ‘Er wordt echt grof geld aan verdiend. Als ik een schuld heb van 100 euro die ik niet kan betalen, wordt die door de schuldeiser voor 80 euro doorverkocht aan een incassobureau. Dat bureau gaat vervolgens bij mij 150 euro ophalen. De schuldeiser krijgt nog 80 euro, ik betaal 150, en het incassobureau vertrekt met 70 euro.’
Willen wel betalen, maar kunnen het niet
Volgens de directeur van Humanitas is de schuldenindustrie gebaseerd op een verkeerd mensbeeld. Namelijk op het idee dat mensen hun schulden niet willen betalen. ‘Wij zien iedere dag dat mensen dat wel willen, maar niet kunnen. Geld verdienen aan mensen die niet kunnen betalen, dat is pervers. Daarbij komt dat die incassobureaus zich niet aan de spelregels houden. Recent onderzoek liet zien dat slechts 2 van de 30 bureaus zich aan de regels houden. De anderen niet. Dan gaat het bijvoorbeeld over de manier waarop mensen bejegend worden, en de momenten waarop ze schuldenaren benaderen. Er zijn voorbeelden van bureaus die tot zondagavond laat mensen onder druk zetten om schulden te betalen.’
Sociaal incasseren
De incasso-industrie werkt nu voornamelijk op basis van no cure no pay. Dat werkt volgens Soetekouw onwenselijke methoden van incasso in de hand. ‘Als zij niet innen worden ze niet betaald. Dus gaan ze er hard in. We moeten naar sociaal incasseren toe: mensen die niet kunnen betalen in de gelegenheid brengen om wel te betalen, bijvoorbeeld via een pauzeknop. En mensen goed informeren over de mogelijkheden. Wij zien veel mensen die bij ons aankloppen, die niet weten dat het treffen van een betalingsregeling mogelijk is.’
Perverse prikkel bij de overheid
Hoewel er de laatste jaren veel gesproken is over de schuldenindustrie komt de verandering traag. De perverse prikkel die Humanitas signaleert bij incassobureaus beperkt zich dan ook niet alleen tot de markt. ‘De overheid doet hetzelfde. Zij is niet slechts toeschouwer; zij is onderdeel van de schuldenindustrie. Het CJIB begroot jaarlijks op wanbetaling. Als iedereen zijn boete op tijd zou betalen, ontstaat er een gat in de begroting. En gemeenten houden ieder jaar rekening met het feit dat de inkomensregelingen waar mensen recht op hebben lang niet altijd worden aangevraagd.’
Begroten op niet-gebruik
‘We hebben een overheid gebouwd die verdient aan het verdwalen van burgers. Wie de regels niet volgt, betaalt. Wie ze niet begrijpt, betaalt dubbel. Om gemeentelijke inkomensregelingen aan te vragen moet je een soort IQ-test afleggen. Het is veel te ingewikkeld. Daardoor zie je grote mate van niet-gebruik, die gemeenten vervolgens opnemen in de begroting. Wij vinden dat er een verbod moet komen op niet-gebruik. Beloon gemeenten voor hoeveel mensen ze bereiken, niet voor hoeveel ze laten liggen.’
Humanitas publiceerde vandaag nieuw onderzoek waaruit blijkt dat 4 op de 10 Nederlanders ervaring heeft met schulden en dat dit zeker niet alleen is voorbehouden aan de mensen met een laag inkomen. 1,5 miljoen mensen leeft dagelijks met schulden. Bijna de helft van de mensen met schulden zegt geen gebruik te maken van toeslagen. Ze weten niet of ze er recht op hebben, vinden aanvragen te ingewikkeld en zijn bang dat ze later terug moeten betalen. Ook ruim de helft van de Nederlanders vindt dat organisaties die schulden innen financieel te veel profiteren van burgers met schulden
Reacties: 4
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.
Constent beleid van het Rijk in/voor een begrotingsjaar is ook nodig in de belastingsector (tarieven voor de verschillende onderdelen) en autobranche (belastingtarievensfeer). Er wordt op dit moment namelijk te pas en te onpas van veel te hoge naar lagere belastingtarieven voor 2026 gegoocheld. Voor de desbetreffende branches in het bedrijfsleven geeft dit iedere keer weer grote aanpassingsproblemen. Zij zijn vooral gebaat bij rust en besluitvorming voor de juiste tarieven van een begrotingsjaar.
Dat mensen schulden hebben/maken komt voor het overgrote deel dat zij te gemakkelijk geld uitgeven. Geld wat je niet hebt behoor je ook niet uit te geven. Dat geldt ook voor de lasten die zijn verbonden aan geldleningen. Als bij wanprestatie op deze situaties incassobureaus verschijnen daar kan niemand bezwaar tegen maken. Er zijn zelfs schuldenaren die het presteren om na inschakeling van het incassobureau nog steeds nalatig zijn bij het treffen van een betalingsregeling.
Het CJIB-model lijkt overigens in zijn huidige opzet meer een ordinair verdienmodel dat met spoed op de schop moet.
Twee keer mis:
Verbieden incassokosten? Nee, niet doen, omdat het mogelijk de schuldenaar tot het besef brengt dat er actie nodig is. Maar wel ja als er echt heel bijzondere omstandigheden zijn, en dat is dan niet het simpele feit dat "ze" niet hebben leren omgaan met geld.
en stop het begroten op niet-gebruik van armoederegelingen. Misschien is het nuttig voor de bedenkers van deze kreet om eens een cursus " begroten" te gaan volgen. Twee andere kanten van het verhaal: dat het voor de gemeenten een reden is om de inspanningen te verlagen is -natuurlijk- fout maar als de al zo royaal uitdelende Overheid (dat denken ze zelf in den Haag) eens alle Toeslagen ging uitbetalen aan iedereen die daar recht op zou kunnen hebben, ongeacht of ze zijn aangevraagd of niet, dan mogen de belastingtarieven nog wel een handvol procenten omhoog.
@Gert. Er zijn bij (sommige) Gemeenten app's in gebruik die voor belanghebbenden aangeven van welke wetgeving ze gebruik kunnen maken. De Overheid kan meer doen aan voorlichting. Alle Gemeenten werken met één loket voor sociale wetgeving waarvan gebruik kan worden gemaakt. De Overheid kan geld waarop men 'recht' heeft natuurlijk niet naar mensen toebrengen. Wel moet de bureaucratie rond de uitvoering van sociale wetgeving op de schop door dit veel meer te bundelen, evenals zo enigszins mogelijk het aantal toeslagen.