Gooi en Vechtstreek grossiert in honderdplussers

Geen regio in Nederland telt zoveel mensen die 100 jaar of ouder worden als Gooi en Vechtstreek. Op elke 100.000 inwoners maken er sinds 1812 per geboortejaar bijna 600 de eeuw minstens vol. In Zuidwest Gelderland blijkt dat voor amper 123 inwoners te zijn weggelegd.

Van 13 naar 700

Dat blijkt uit nieuw onderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en het Nederlands Interdisciplinair Demografisch Instituut (NIDI) naar honderdplussers vanaf 1812. Op 1 januari 2026 telde Nederland 2.551 mensen van honderd jaar of ouder. Er zijn 1.104 mensen die begin dit jaar 100 jaar waren, 666 van 101 jaar en 372 van 102 jaar. Ruim 400 mensen zijn 103 jaar of ouder.

De onderzoekers bekeken de kans om honderd te worden voor elk geboortejaar. Van de mensen die tussen 1812 en 1850 in Nederland werden geboren, zijn er van elke honderdduizend gemiddeld 13 honderd jaar of ouder geworden. Daarna liep dat op tot ruim 300 voor de geboortejaren aan het eind van de 19e eeuw. Van de mensen die in de periode 1920-1923 zijn geboren, werden ruim 700 mensen per honderdduizend een eeuw oud.

Regionale verschillen

Wel zijn er regionale verschillen. Vooral voor mensen geboren in het zuidwesten en noorden van het land is de kans om honderd te worden relatief groot. Het aantal mensen dat honderd wordt verschilt per gebied waar ze geboren zijn. Dat loopt uiteen van minder dan 180 per honderdduizend mensen die tussen 1812 en 1923 geboren zijn in Zuid-Limburg, tot meer dan 270 in Zeeland, enkele regio’s in Noordoost-Nederland en in en rond Rotterdam, Den Haag en Haarlem. Die verschillen kunnen volgens de onderzoekers te maken hebben met verschillen in leefomstandigheden en woonomgeving tijdens de kinderjaren, en in erfelijke factoren.

De regionale verschillen zijn anders als wordt gekeken naar het aantal honderdjarigen in de regio waar ze nu wonen of waar ze overleden. Dan zijn er naar verhouding veel honderdplussers in Utrecht, Gooi en Vechtstreek en op de Veluwe. Gebieden waar niet alleen relatief veel honderdplussers wonen of zijn overleden, maar ook zijn geboren, zijn vooral te vinden langs de Noord-Hollandse kust en in en rond Den Haag.

Gezonde leefstijl

‘Later in het leven spelen mogelijk andere regionale verschillen in leefomstandigheden en woonomgeving een rol bij de kans om heel oud te worden. Die omstandigheden kunnen bovendien in de loop der tijd veranderen’, aldus de CBS-onderzoekers. ‘Mogelijke verklaringen voor verschillen op latere leeftijd zijn sociale verbondenheid, gezondere leefstijl en voeding, regelmatige lichaamsbeweging en mentale gezondheid.’
Verschillen tussen regio’s kunnen ook worden versterkt door verhuizingen. ‘Veel honderdplussers wonen niet meer in hun geboorteregio’, weten de onderzoekers. Zo zijn in de loop van de jaren gezondere en meer welvarende mensen waarschijnlijk vaker verhuisd naar bijvoorbeeld economisch sterkere regio’s, wat hun sociale positie en gezondheid mogelijk ten goede kwam.

Roken

Vrouwen hebben een veel grotere kans om honderd te worden dan mannen. Die kans is ook sterker gestegen: van 16 per honderdduizend vrouwen in de geboortejaren 1812 tot 1850, tot 1.200 voor de vrouwen die na 1919 geboren zijn. Bij mannen steeg de kans om honderd te worden van 10 per honderdduizend naar 270. Het verschil tussen mannen en vrouwen is dus veel groter geworden. Dat verschil in levensverwachting werd vooral tussen 1950 en 1970 groter. De onderzoekers: ‘Dat hangt samen met roken, destijds vooral iets wat mannen deden.’