Minister Mirjam Sterk (Langdurige Zorg) heeft zaterdagmiddag namens de ministeries van Volksgezondheid en Justitie, Jeugdzorg Nederland en de Vereniging Nederlandse Gemeenten haar excuses aangeboden voor misstanden in de gesloten jeugdzorg en justitiële jeugdinstellingen. ‘Het spijt ons dat we niet hebben kunnen zorgen voor een veilige plek en goede zorg’, sprak ze uit in een zaal met slachtoffers, familieleden, vrienden en nabestaanden in het Akoesticum in Ede.
Gezamenlijke excuses aan slachtoffers gesloten jeugdzorg
Mede namens gemeenten bood minister Mirjam Sterk excuses aan voor de misstanden in de gesloten jeugdzorg en de justitiële jeugdinstellingen.
Extreem repressief klimaat
‘Jullie kregen te maken met een strenge en onderdrukkende leefomgeving. Velen kregen te maken met geweld. Fysiek, mentaal, seksueel soms ook’, aldus de CDA-minister. Tienduizenden jongeren kregen hiermee te maken. Het precieze aantal is onbekend. De impact van de misstanden werd duidelijk in twee rapporten van ervaringsdeskundige Jason Bhugwandass. Voor zijn eerste rapport sprak hij met 51 jongeren die hebben gezeten in ZIKOS-afdelingen, de zwaarste vorm van gesloten jeugdzorg. Hij schetste het beeld van ‘een extreem repressief klimaat’. Medewerkers straften de jongeren om hun psychiatrische klachten te beteugelen. Dat beeld werd later bevestigd in onderzoek van de inspectie.
Eerder geen excuses
Afgelopen zomer werd in vervolg op dat rapport nagegaan wat twee jaar later met de aanbevelingen was gedaan. Bhugwandass stelde dat alleen de aanbeveling om de ZIKOS-afdelingen te sluiten volledig was opgevolgd. De andere zes aanbevelingen, waaronder het maken van excuses, waren niet of slechts gedeeltelijk opgevolgd. Hij vond het pijnlijk dat er in de tussentijd geen aandacht is geweest voor de slachtoffers. De jongeren waren niet proactief benaderd, hadden geen excuses gekregen, geen compensatie ontvangen en geen passende nazorg gekregen.
Te laat
Bijna alle jongeren uit zijn eerste rapport kampten nog met psychische klachten, 38 jongeren hadden in de tussentijd een zelfmoordpoging gedaan en vijf jongeren uit het eerste onderzoek waren inmiddels overleden. Dat laatste noemde Sterk ook in haar toespraak: ‘Voor sommigen komen deze woorden te laat, omdat zij niet meer leven.’
Dit excuus is een begin; nu moeten de woorden zichtbaar worden in daden
ExpEx, platform van mensen die ervaring hebben met gesloten jeugdzorg
Kanttekening bij excuses
ExpEx, het platform van mensen die ervaring hebben met gesloten jeugdzorg, is op zich blij met de excuses van minister Mirjam Sterk (Langdurige Zorg) voor misstanden in de gesloten jeugdzorg. Maar ze zet er ook een kanttekening bij. ‘Het is goed dat deze excuses er eindelijk zijn, maar ze krijgen pas echt betekenis als de jongeren van toen zich persoonlijk gezien, erkend en recht gedaan voelen.’
Geen punt, maar komma
Dit mag geen punt achter het verleden zijn, maar moet een komma zijn: naar passend herstel voor wie dit is aangedaan én naar duurzame verandering voor jongeren die vandaag nog met gesloten jeugdzorg te maken hebben’, laat ExpEx weten. ‘Excuses mogen nooit een manier worden om het verleden glad te strijken. Ze scheppen juist de verantwoordelijkheid om te doen wat nodig is voor de jongeren van toen én van nu. Vanuit ExpEx zullen we de minister daar scherp op houden. Dit excuus is een begin; nu moeten de woorden zichtbaar worden in daden.’
Praten over zelfmoordgedachten kan 24/7 via 113 of 0800-0113 en de chat op 113.nl
Plaats als eerste een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.