De fiscale opting-in regeling die veel gemeenten verplicht stellen, verslechtert de positie van sekswerkers, stelt SOA Aids Nederland in een rapport dat vandaag verschijnt. De meeste klachten in 2025 bij het Sekswerk Meld- en Adviespunt (SMAP) van Soa Aids Nederland gaan over de onveilige werkomgeving, zoals intimidatie, dwang en machtsmisbruik door exploitanten van seksbedrijven en privéclubs. Toezicht en handhaving ontbreekt.
‘Fiscale regeling verslechtert positie sekswerkers’
De opting-in regeling, die veel gemeenten verplicht stellen, verbetert de positie van sekswerkers juist niet, aldus SOA Aids Nederland.
Onduidelijkheid bij gemeenten
‘Sekswerkers hebben, net als mensen in ieder ander beroep, recht op een veilige werkomgeving en goede arbeidsomstandigheden. Sekswerkers kunnen bij geen enkele overheidsinstantie terecht om machtsmisbruik van exploitanten te doen stoppen’, zegt projectleider Iris de Munnik van Soa Aids Nederland. ‘Ook bij gemeenten is vaak onduidelijk waar sekswerkers met vragen of klachten terecht kunnen.’
Meldingen ernstig
De meldingen die bij meld- en adviespunt binnenkomen zijn ernstig. Van dwang tot intimidatie tot exploitanten die de druk opvoeren om zonder condooms te werken, die sekswerkers dwingen gevaarlijke boekingen aan te nemen. De meeste meldingen gaan over een onveilige werkomgeving, maar ook gebrek aan privacy, geen toegang tot vergunningen of bankgegevens komen vaak voor. De hoop was dat de opting-in regeling, een fiscale regeling die veel wordt gebruikt in de sekswerksector die ook veel gemeenten verplicht stellen, de positie van sekswerkers zou verbeteren. Maar dat is volgens De Munnik niet het geval. ‘De positie van sekswerkers is juist verslechterd.’
We raden gemeenten juist aan om met exploitanten in gesprek te gaan
Iris de Munnik, projectleider Soa Aids Nederland
Exploitanten schenden voorwaarden
In deze regeling houdt de exploitant loonheffing in, maar wordt de sekswerker formeel niet als zzp’er of werknemer gezien. Met name het bijhorende voorwaardenpakket dat de autonomie, privacy en vrijwilligheid van de sekswerkers moet beschermen, wordt volgens De Munnik vaak door exploitanten geschonden. Er is geen overheidsinstantie die de exploitanten controleert. De Munnik: ‘De Arbeidsinspectie niet, de Belastingdienst en ook de gemeenten niet. De gemeentelijke prostitutie controleteams controleren alleen op de vergunningsgronden, niet op de voorwaarden van de opting-in regeling.’
Weinig keuze
Het aantal bordelen in Nederland is de afgelopen jaren flink afgenomen, waardoor sekswerkers ook weinig keuze hebben, stelt de projectleider. 'Dit weerhoudt sekswerkers er ook van om een klacht in te dienen, uit angst dat hun club gesloten wordt en dan zijn ze nog verder van huis. We raden gemeenten juist aan om met exploitanten in gesprek te gaan.'
Strengere handhaving
Soa Aids Nederland roept in aanloop naar het Commissiedebat Mensenhandel en prostitutie, dat morgen plaatsvindt, de politiek op om in te grijpen. De organisatie pleit voor strengere handhaving op de opting-in regeling en betere samenwerking tussen Belastingdienst, Arbeidsinspectie, politie en gemeenten om misstanden sneller te signaleren en aan te pakken. De Munnik: ‘Het huidige wetsvoorstel om gegevens van sekswerkers te gaan verwerken zal de branche niet veiliger maken.’
Plaats als eerste een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.