Van kampeerparadijs naar investeerdersparadijs

In de afgelopen 50 jaar is een veelkleurig palet van vakantieparken ontstaan. Lang als een uitwijkplek voor mensen met weinig geld die in het weekend een stacaravan of een simpel kampeerhuisje bevolken op een daarvoor door een boer aangelegd weiland. Tegenwoordig lijken vakantieparken steeds meer op chique uitvluchtplekken voor drukke welvarende stedelingen en elektrisch ondersteunde fietsboomers.

Roompot, Landal, Europarcs, Center Parcs en MarinaParks kopen op een schandalige manier huisjeskampementen en traditionele campings. Meestal via ‘corrosive capital’-deals waarbij de financiering in nevelen is gehuld en overnames achter gesloten deuren vooraf met ambtenaren worden bekokstoofd. Geholpen door een legertje gewetenloze Zuidas advocaten wordt stiekem vooraf schriftelijk groen licht geregeld. Mochten gemeenten later toch moeilijk doen dan ligt de schadeclaim klaar. Dezelfde advocaten zijn ook handig als bewoners dwars liggen. Eerst door ze onder druk te zetten en juridisch te bedreigen om ze erna zonder pardon weg te bonjouren.

Alles draait immers om cashen. Volgens gegevens van Pleisureworld brengt een particuliere huurplek voor een recreatiehuisje hooguit 1000 euro per jaar op. Een jaar lang doorlopende verhuur van een onderkomen voor ruim 200 euro per nacht schiet een stuk beter op. Daarvoor komen wel lelijke eenvormige dure stenen die in de folder luxe ‘vakantiechalets’ heten. De aandeelhouders wonen er zelf toch niet.

Ook kleine parkjes met stacaravans en zomerhuisjes als genot voor mensen met weinig geld zijn aan de beurt. Hier zijn het de kleine krabbelaartjes die op een of andere manier een paar miljoen hebben vergaard. Met eurotekens in hun ogen wordt een recreatie weilandje opgekocht dat al generaties lang in gebruik is van een paar families. Met een rigoureuze ontruiming wordt een hecht gemeenschapsgevoel om zeep geholpen voor ook hier dezelfde eenvormige, spuuglelijke huisjes.

Sinds de afschaffing van de Wet op de Openluchtrecreatie zijn eenvoudige kampeerders vogelvrij verklaard. De Omgevingswet en haar veel te ruime vergunningen hebben de bescherming verder uitgehold. Onduidelijke regels, amateuristische gemeentebesturen en zwakke handhaving geven investeerders vrij spel. Gemeenten laten bewoners keihard vallen. Zo is de gemeente Edam-Volendam eigenaar van een terrein dat ze eerst voor een habbekrats verkoopt aan de pachter. Daarna verkoopt deze het aan MarinaParken met vier miljoen euro winst. De kampeerders wilden met zijn allen hetzelfde bedrag op tafel leggen maar vangen bot bij de kersverse verkoper. De gemeente grijpt niet in en ruilt zo behoorlijk bestuur in voor een dubieuze uitverkoop van de belangen van gewone mensen.

Gemeenten en commerciële investeerders prijzen in gezamenlijke flitsende folders de luxe parken aan als vooruitgang. In werkelijkheid is het meestal cultuur- of natuurvernieling. De gewilde plekken liggen niet toevallig aan een meer of een rivier. Soms moeten er eeuwenoude cultuurlandschappen aan geloven. Nog schandaliger wordt het wanneer door commerciële ambities een onmisbaar leefgebied voor talloze dieren wordt vernietigd. Verkeersoverlast, stikstof, lawaai en lichtvervuiling doen feilloos hun werk. Dat is immers de reden dat veel eenvoudige parken in de wintermaanden dicht zijn.

Met grof geld en juridische intimidatie gewone mensen hun leefomgeving afpakken is geen fatsoenlijk ondernemerschap maar criminele uitbuiting. Zo eigenen investeerders zich kostbare ruimte toe over de rug van bewoners met een smalle beurs terwijl gemeenten kritiekloos buigen voor hun macht. Protesterende omwonenden, verdreven kampeerders, bedreigde cultuur en natuur worden opgeofferd aan de lucratieve chaletverhuur voor de rijken. Gemeenten die niet meer denken in wat ze willen beschermen maar alleen in wat ze kunnen toestaan laten hun inwoners keihard in de steek.