Lokale kopers onder druk?

Gemeenten zijn steeds vaker bezorgd dat kopers van buiten de gemeente de toegankelijkheid van de lokale woningmarkt beperken voor lokale kopers. Tegen deze achtergrond brengt het Kadaster de ontwikkeling van de gemiddelde verhuisafstand en de herkomst van woningkopers op de bestaande koopwoningmarkt in beeld. Opvallend: vooral in grote steden zijn kopers honkvast. Buiten de Randstad kochten instromers vaak duurdere woningen dan lokale woningkopers.

Kopers honkvast in steden

In grote lijnen valt op dat kopers vooral honkvast zijn in grote steden, zoals Amsterdam (80 procent afkomstig uit de eigen gemeente), Enschede (79 procent) en Eindhoven (75 procent). Hoge aandelen zijn ook te vinden in gemeenten met een hechte sociale structuur, zoals Urk (87 procent) en Bunschoten (82 procent). De laagste aandelen woningkopers uit de eigen gemeente zijn met name te vinden in relatief dure villagemeenten. Denk aan Bloemendaal (25 procent), Blaricum (26 procent) en Laren (29 procent).

75-plus verhuist vaak dichtbij

In vergelijking met andere leeftijdsgroepen verhuisden 75-plussers vaker binnen een afstand van twee kilometer van hun oude woning, namelijk in 47 procent van de gevallen. Tegelijkertijd verhuisden zij ook vaker dan jongere kopers naar een woning op meer dan vijftig kilometer afstand: in bijna 12 procent van de gevallen. Vorig jaar had de leeftijdscategorie 55 tot 75 jaar met bijna 21 kilometer de hoogste gemiddelde verhuisafstand. Zij verhuisden vooral vaak over relatief lange afstand naar provincies als Drenthe en Zeeland.

Steeds vaker verkassen

De gemiddelde verhuisafstand van kopers steeg tussen 2015 en 2023. Tijdens de coronapiek (2021-2022) lag de gemiddelde verhuisafstand langere tijd boven de 16 kilometer. ‘Dat kwam onder andere door het thuiswerken en een toename van behoefte aan rust en ruimte’, verklaart het Kadaster. Opvallend is verder dat kopers die in het derde kwartaal naar hun nieuwe woning verhuizen gemiddeld verder verhuizen dan kopers in andere kwartalen. Vooral 35- tot 45-jarigen kopen relatief vaak een woning in het derde kwartaal. ‘Het is aannemelijk dat de schoolplanning van kinderen daarbij een rol speelt’, stelt het Kadaster.

Veluwe trekt rijke instromer

Er wordt vaak gesteld dat woningkopers die van ver komen de duurdere woningen in gemeenten kopen. Maar in de Randstad kochten instromers in 2025 vaak juist goedkopere woningen dan lokale kopers. Daarbuiten kochten nieuwkomers overigens wel vaak duurdere woningen. Het grootste verschil is te vinden in het Gelderse Putten. Daar betaalden instromers vorig jaar gemiddeld ruim 225.000 euro meer dan lokale kopers. Ook in andere gemeenten op de Veluwe, zoals Epe, Heerde, Nunspeet en Ermelo, betaalden instromers ruim 100.000 euro meer dan lokale kopers.