Ministerie van Infrastructuur heeft gewikt en gewogen

Het kabinet plant tot en met 2041 een bedrag van 18 miljard euro in voor onderhoud en aanleg van infrastructuur. Er zal onder andere 2,3 miljard euro gaan naar een nieuw gemaal bij IJmuiden, 1 miljard naar de A27 bij Houten-Hooipolder, 400 miljoen euro extra naar het Zuidasdok-project bij Amsterdam, 123 miljoen euro naar nieuwe spuisluizen bij de Afsluitdijk, 2 miljard naar de Hogesnelheidslijn, 1,9 miljard naar de aanleg van het nieuwe treinbeveiligingssysteem ERTMS, en 1,5 miljard naar wegen, spoor en ov in de Brainportregio bij Eindhoven.

Dat blijkt uit de lijst met herprioriteringen van infrastructuurprojecten die minister Vincent Karremans en staatssecretaris Annet Bertram vrijdag na de ministerraad publiek hebben gemaakt.

Verdwijnt

Er verdwijnt onder andere 251 miljoen euro die gepland was voor de bereikbaarheid van Ameland, 259 miljoen euro voor de N33 tussen Appingedam en Eemshaven, 522 miljoen voor het sluiscomplex Kornwerderzand, 83 miljoen voor de defecte HRMK-spoorbrug bij Leeuwarden, 270 miljoen voor de Randstadrail, 204 miljoen voor de A27 tussen Zeewolde en Eemnes. Deze besparingen staan nog los van de infrastructuurprojecten die al gepauzeerd waren, bijvoorbeeld vanwege stikstof, en ook nu niet heropgestart worden: onder andere het werk aan de A58 tussen Tilburg en Breda, de A67 tussen Leenderheide en Geldrop, de A1/A30 bij Barneveld, de A7/A8 tussen Amsterdam en Hoorn, en de A15 tussen Papendrecht en Gorinchem.

Deze schifting door het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat is gedaan op basis van juridische verplichtingen, noodzakelijke instandhoudingsarbeid door ProRail en Rijkswaterstaat, basisveiligheid, en gemaakte afspraken voor de ontsluiting van woningbouwprojecten.

ADIEU

Om niet nog meer projecten tot stilstand te brengen, hoopt het ministerie ongeveer 2,3 miljard euro te besparen op zowel het Mobiliteits- als het Deltafonds door minder strikt te zijn met veiligheidseisen en dankzij versobering. Op het department van I en W komt een team Afdeling Deregulering Infra en Efficiënte Uitvoering (ADIEU), dat moet snijden in ‘onnodig hoge kosten bij de planvorming en uitvoering van projecten’. ‘Praktische vakkennis moet weer doorslaggevend worden’, staat in de Kamerbrief van vrijdag. ‘We moeten echt toe naar een totale cultuurverandering.’

Begin volgend jaar moet er ook een ‘infra-akkoord’ zijn dat het ministerie sluit met bouwers en leveranciers, om in gezamenlijkheid te koersen op het ‘bare minimum’ bij het ontwerp en de aanleg van infrastructuur. ‘Basisfunctionaliteit’ noemt het ministerie dit. Geen poespas dus. En ook de productiviteit moet omhoog.

Een paar centimeter

Het ministerie van I en W vindt dat er onnodig nauwgezet naar veiligheid wordt gekeken. Dit zou leiden tot ‘disproportionele kostenstijgingen’. Voorbeelden in de Kamerbrief zijn de ‘brandblusvoorzieningen die de komende jaren benodigd zijn op spooremplacementen’, het verplicht verwijderen van ‘pijlers van een brug in een vaarweg’ en de strikte toepassing van de Europese tunnelrichtlijn. Ook andere regels zouden weinig toevoegen. ‘Voorbeeld hiervan zijn dat de hekjes in de basculekelder van de Merwedebrug moeten worden vervangen, omdat ze een paar centimeter lager zijn dan de huidige norm voorschrijft’, stellen de bewindslieden.

In een eerste reactie laat gemeentekoepel VNG weten dat ze in kaart gebracht wil zien wat de gevolgen van de keuzes zijn. ‘Zonder die duidelijkheid dreigt de rekening van rijkskeuzes bij gemeenten te belanden, terwijl zij wel worden aangesproken op achterblijvende resultaten. ‘ Daarnaast beklemtoont de VNG dat ondanks alles, op termijn, toch extra investeringen nodig blijven.

Flessenhals

De Overijsselse gedeputeerde Martijn Dadema bleek vrijdag blij dat er geld blijft voor de Nedersaksenlijn tussen Groningen en Twente, het aanpak van de ‘flessenhals’ op het spoor bij Meppel en de elektrificatie van de spoorverbinding tussen Zutphen en Oldenzaal. In Limburg is het provinciebestuur verheugd over het geld dat gereserveerd is voor de snelweg A73 bij Venlo en de ‘spoorknoop’ Eindhoven.

De provincies Zeeland en Zuid-Holland en de Metropoolregio Rotterdam Den Haag laten gezamenlijk weten dat ze in de Kamerbrief een toekomstvisie missen. ‘Het kabinet beoordeelt projecten uitsluitend binnen de beperkt beschikbaar gestelde financiële middelen.’ Deltalinqs, de ondernemersorganisatie in de Rotterdamse haven, betoont zich tevreden met wat naar de bereikbaarheid van de regio toegaat, meer specifiek naar de Suurhoffbrug, Calandbrug, Giessenbrug en Haringvlietbrug.